Proof: het Engelse alcoholsysteem

De origines van alcohol zijn zeker niet echt beschaafd, alleszins in Engeland niet. Getuige het ‘proof’ systeem om alcoholconcentraties aan te duiden:
het meest onlogische stelsel dat ooit in een Brits hoofd is kunnen opkomen.

Wie gezond wil blijven moet niet verder lezen.

In het verre Britse verleden mat men de alcoholconcentratie door buskruit
en alcohol te mengen in een sterke kom: als het mengsel met een vlammetje ontplofte,
dan had de drank zichzelf ‘bewezen’.
(The spirit had ‘proved’ itself.)
In Europa sprak men toen al van volumeprocenten: het aantal liter alcohol per liter mengsel maal honderd,
of gemeenzaam ‘graden’ genoemd.
Een wijn van 12 graden is er dus een met 12 volumeprocent alcohol, of 12 cl alcohol per 100 cl wijn.

Algauw bleek, uit de confrontatie van de schalen, dat het Britse ‘plofpunt’ gelegen was bij 57,1 vol% alcohol.
Maar spreken van volumeprocenten was voor de Engelsen te eenvoudig.
Toen ze realiseerden dat ‘proof’ gelegen was bij 57,1 graden, noemden ze de dranken die minder sterk waren
‘under proof’ (UP) en verdeelden het meetgebied van water tot proof in 100 gelijke delen en het
‘over proof’ (OP), gaande van proof tot zuiver alcohol in 75,13 eenheden.
Deze 75,13 volgt uit de expressie van de resterende graden (100-57,1) in eenheden van de PS-schaal
namelijk 57,1 gedeeld door 100.

Op de Proof Spirit-schaal, de PS-schaal, is dus nul graden gelijk aan nul PS,
is 57,1 graden gelijk aan 100 PS en is zuiver alcohol gelijk aan 175,13 PS.
Elke verdeling van de PS-schaal is gelijk aan 0,571 graden of vol% alcohol.
Om dus van de Britse PS-schaal over te gaan naar vol% alcohol moet men het
Britse PS-getal vermenigvuldigen met 0,571.
Zo is 20 PS gelijk aan 11,4 vol% alcohol.

Wijnen worden in het Britse milieu op de PS-schaal gemeten.
Een wijn van 12 vol% alcohol in onze termen is er dus een van 21 PS.
Om het nog wat moeilijker te maken beginnen de Britten dikwijls te tellen vanaf het plofpunt
en spreken dan van ‘onder het plofpunt’ of ‘Under Proof’ (UP) en ‘Over Proof’ (OP).
Deze manier wordt gewoonlijk gebruikt in de distillatiemilieus.
Een brandy van 25 UP heeft dus een sterkte van 75 PS of 43 vol%.Bron: Het.gastronomen.net
Tekst: Herwig Van Hove

1 Reactie

  1. the_swan_inn

    18 maart 2002 at 20:19

    Meegenomen, bedankt
    Hettie

Geef een reactie