Houdbaarheidsdatum

Wat zegt een houdbaarheidsdatum precies?
De gehele vraag :
Een voorbeeld: op een flesje tafelsaus kom ik een vermelding tegen “Ten minste houdbaar tot: zie ……” en dan elders op de verpakking een geprinte datum.
Tevens staat op het etiket vermeld: “Na openen bewaren in de koelkast”. En ook: Bevat geen conserveermiddel.
Mag ik hieruit afleiden dat de saus in geopende toestand, mits koel bewaard, tot de vermelde datum houdbaar is?
Indien dit niet het geval is, hoe lang is het (uiteraard gekoeld) dan wel houdbaar?

Fabrikanten zijn verplicht om op hun etiket aan te geven tot wanneer een product minimaal geschikt is voor consumptie, in Nederland wordt dat vertaald als Ten minste houdbaar tot…en een datum. In Engeland geldt een iets andere benadering en wordt het Best before…. genoemd.

Producenten testen hun waren onder gesimuleerde en praktijkcondities en via modellen, metingen en bewaarstudies kan afgeleid worden hoe lang een product minimaal de juiste kwaliteit houdt. Daaruit volgt een houdbaarheidstermijn. Vaak nemen fabrikanten een marge en verlagen de houdbaarheidstermijn op de verpakking ten opzichte van de gevonden reedle houdbaarheidstermijn.

Hoe lang een product houdbaar is hangt af van een zeer groot aantal variablen, zoals :
– samenstelling
– te verwachten bewaarcondities (koelkast, vriezer)
– zuurgraad
– hoeveelheid water
– type bederf (microbieel of chemisch (ranzigheid))
– aanwezigheid van conserveermiddelen
– voorbehandelingen
etc
Een voorbeeld met melk. Melk is zeer bederfelijk. Door de bewaarcondities te veranderen is het langer houdbaar : koelkast. Door het van te voren te verhitten wordt het ook langer houdbaar : pasteuriseren, of heel lang houdbaar : steriliseren. Zonlicht kan smaakafwijkingen veroorzaken : flessen tegenover pakken. Gecontroleerde verzuring zorgt voor langere houdbaarheid : yoghurt. Drogen zorgt eveneens voor langere houdbaarheid ; melkpoeder.

De houdbaarheidstermijn verschilt dus van product tot product. In het voorbeeld van de vraag spelen een paar dingen een rol. De saus is waarschijnlijk gesteriliseerd. Dat wil zeggen, door een hittebehandeling zijn alle bacterien en schimmels gedood. Bederf door micro-organismen zal niet plaatsvinden. De houdbaarheidstermijn is waarschijnlijk gebaseerd op chemisch bederf (geur- en smaakafwijkingen) en waarschijnlijk vrij lang.
Wanneer het product geopend is, wordt het blootgesteld aan bacterien en schimmels uit de lucht, van het mes of de lepel, van vingers of van er in gedoopte levensmiddelen. De vraagsteller geeft aan dat het product geen conserveermiddelen bevat. Bacterien en schimmels kunnen zeer goed groeien in dergelijke sauzen, de reden waarom meestal juist wel conserveermiddelen worden toegevoegd. De groei is echter veel langzamer in de koelkast dan bij kamertemperatuur. Vandaar de beperkte houdbaarheid na opening en het advies om het in de koelkast te bewaren.

Het laatste deel van de vraag is moeilijk te beantwoorden. Als het product open is gemaakt geldt in principe de uiterste houdbaarheidsdatum niet meer. Die is gebaseerd op een steriel ongeopend product. Veel fabrikanten geven dan ook iets aan als ‘na opening drie dagen houdbaar’ of teksten van gelijke bewoording. In bovenstaand geval is dat niet duidelijk. Duidelijk is wel dat de houdbaarheid sterk minder is geworden. Wanneer er geen nieuwe termijn staat aangegeven is het aan te raden de consumentenservice van het bedrijf te bellen voor meer informatie. Door de hierboven aangegeven variabelen is daar niet direct een uitspraak over te doen.Bron: VRAAGBAAK LEVENSMIDDELENTECHNOLOGIE

2 Reacties

  1. Ik neem je artikel mee naar mijn pagina… Bedankt
    Groetjes Irene

  2. hettiekamphuis

    14 maart 2002 at 18:17

    Wat ben je aktief vandaag, je zet mij zo ook wel aan het werk. Leuke artikelen waar je nog eens wat aan hebt, bedankt
    Hettie

Geef een reactie