De B van Bokbier zit weer in de maand Het regent, het waait, het is vroeger donker: de B van Bokbier zit weer in de maand. De consumptie van dit speciaal bier is in 15 jaar verdubbeld tot meer dan 70.000 hectoliter. Dat is bijna de helft van alle speciaalbieren samen! Er is geen brouwerij te vinden die geen bokje meer schiet.De naam Bokbier komt waarschijnlijk van de Duitse stad Einbeck, waar men in de Middeleeuwen al een pittig donker biertje brouwde. Daarin werden gerst en hop van de nieuwe oogst en donkere mout verwerkt. Van Einbeck werd het uiteindelijk ein Bock en via bekend Nederlandse pragmatisme gewoon een Bok of nog liever natuurlijk ‘een Bokkie.’

De naam Bokbier mag dan een lange geschiedenis hebben, het donkere biertje wordt hier pas enkele tientallen jaren op grotere schaal genuttigd. Het begon in de jaren 70 met de opkomst van allerlei bovengistende speciaalbiertjes uit Brabant, Limburg of Belgie met kleurrijke namen in dito flessen, liefst gebrouwen door een zwijgzame monnik in een afgelegen klooster.

Toen deze kleine ambachtelijke brouwerijtjes aan het marktaandeel van de massabrouwers begonnen te knabbelen, grepen deze snel in en kwamen met soortgelijke producten op de markt. Heineken, Grolsch of Interbrew houden echter niet van avonturen in de fles en maakten hun bokbier van lage gisting, dat gefilterd of gepasteuriseerd en constant van smaak de fles in gaat. Dan weet je tenminste wat je hebt, fles na fles.Wettelijk is daar niks mis mee: het enige waarop de brouwers dienen te letten bij bokbier is het stamwortelgehalte (de suikeroplossing voor vergisting) die 15,5 procent moet zijn. Het alcoholpercentage komt meestal uit op ruim 6%. Doordrinken is met het oog op de volgende dag dan ook niet te adviseren.

Hoewel het een gewoon geproduceerd fabrieksbiertje is, zijn de grote brouwers er prima in geslaagd het product een imago van ambachtelijkheid, traditie en sfeer mee te geven. Gebleken is dat de zachte, robijnrode vloeistof onverbrekelijk aansluit bij de lage luchten van de herfst, wanneer je je zomerse vochtspiegel niet meer met grote slokken op peil hoeft te brengen. Daarom zie je ze ook niet in kratten, maar in sixpacks. Bij dit bier gaat het nou eens niet om de kwantiteit, zo is de beleving.

De supers hebben er inmiddels hele schappen van vol gezet en als opwarmertje liggen ze bijna overal voor de psychologisch correcte meeneemprijs van 2,99 voor het grijpen. Vroeger was dat gewoon 6,60 en kon je in een sixpack precies zien wat een flesje per stuk kostte. Met onze nieuwe euro-prijsbeleving is 2,99 natuurlijk een meenemertje.

Duidelijk duurder (4,99) zijn de bokjes van Hertog Jan, dat zich duidelijk als een kleine, ambachtelijke brouwerij profileert. In werkelijkheid komt er ook hier geen monnik meer aan te pas. Net als Dommelsch is Hertog Jan onderdeel van de grote Belgische brouwer Interbrew.

Alleen het Alfabokje (2,30 bij AH) van de Alfabrouwerij in het Limburgse Schimmen, geleid door de kleinkinderen van de oprichter, staat nog op eigen traditionele benen. Afwijkend is dit biertje overigens niet. Allemaal doen ze in meer of mindere mate mee met de verzoeting van de maatschappij om vooral de Breezer-generatie maar niet voor het hoofd te stoten. Daarom moet je de Bokjes wel koel (cool) drinken.
Alfabokbier: Nog van vader-op-zoon “zelfstandig” gebrouwen in Schinnen. In supers te koop, AH: 2,30 euro per zes. Bas 3,49. Smaak niet afwijkend.
Grolsch Herfstbok: Waarschijnlijk de zoetste van allemaal. Prijs: AH 2,99 de zes, Konmar 2,99, Bas v.d. Heijden