Methoden van rijstbouw

Ladang of wisselcultuur

Er zijn drie methoden van rijstbouw. De oudste van de drie is de zogenaamde ladang of wisselcultuur. Hierbij wordt het oerwoud gerooid. Nadat het hout enkele maanden heeft kunnen drogen, wordt het gekapte gebied in brand gestoken. De rijst wordt vervolgens op de vruchtbare as geplant. Na de oogst wordt een volgend stuk jungle gerooid, verbrand en beplant. Hoewel er voor deze manier van rijstbouw betrekkelijk weinig arbeid en werktuigen nodig zijn, en er een rijke oogst binnengehaald kan worden, is ze vooral in dichtbevolkte gebieden funest voor de natuur. Het woud heeft minstens tien jaar nodig om zich te regenereren. Wanneer er echter veel monden gevoed moeten worden krijgt het woud de tijd niet meer om te regenereren. Het gevolg is dat de grond zijn voedingstoffen niet meer kan aanvullen.

Droge rijstbouw

De tweede methode is die van de droge rijstbouw, welke waarschijnlijk in het verleden is ontstaan op het moment dat er niet genoeg land over was om wisselbouw op te plegen. Bij deze methode worden grote stukken land gerooid, omgeploegd en in de droge tijd ingezaaid met diepwortelende rijstsoorten. De grond waarin gezaaid wordt hoeft niet altijd vruchtbaar te zijn, want in de regentijd worden voedingstoffen uit hoger gelegen bosgronden met het regenwater aangevoerd. Hoewel er bij deze methode meer gebruik gemaakt moet worden van trekdieren en werktuigen als bij de ladang methode, is de opbrengst van het land groter en de schade aan het milieu geringer. Toch wordt de droge rijstcultuur bijna nergens meer toegepast. De overheersende methode in Indonesie en de rest van Zuidoost Azie is de natte rijstbouw.

Natte rijstbouw

Hierbij worden dichtbezaaide kweekbedden voor aangelegd, vanwaaruit de bibit (kiemplanten) na een of twee maanden wordt overgeplant op permanent bevloeide rijstvelden. De irrigatie van de rijstvelden en de zorg voor een constant waterpeil op de sawahs behelst een ingewikkeld systeem, en vereist enorm veel onderlinge samenwerking. Het overplanten van de bibit en het oogsten van de rijst is allemaal handwerk, waardoor deze manier van rijstbouw bijzonder arbeidsintensief is. Het grote voordeel van de methode is echter dat er per jaar meerdere keren kan worden geoogst, soms tot drie keer toe. Rijstsoorten met een hoge kwaliteit, zoals de Membrano en de Cibodastypen kunnen de oogst per hectare met vijftien procent verhogen.