Smulweb Blog

Je koekje bij de koffie

EIGENAARDIGHEDEN

EI-genaardigheden: allemaal weetjes over het ei.

Tijdens de reis door de eileider van de kip wordt het ei alsmaar voortgestuwd.
Die beweging zorgt ervoor dat de voorkant van het ei puntig wordt en de achterkant stomp blijft.
Hoewel de puntige kant dus naar voren wijst, worden er van elke 5 eieren gemiddeld 3 met de stompe kant naar voren gelegd.
Een hen kan 1 ei per dag leggen.
Gemiddeld legt een leghen er zo'n 300 per jaar.
Het duurt ongeveer 25 uur voor een ei gevormd is.
Het maken van de schaal, die voornamelijk uit kalk bestaat, kost verreweg het meeste tijd: maar liefst 20 uur !
De meeste eieren hebben een dooier.
Maar het recordaantal staat op negen dooiers in een ei!
(Bron: Guinness Book of Records)
Dat is het ei can de struisvogel: het weegt maar liefst 1,65 kilo.
Dat is ruim 27 keer zo zwaar als een kippenei.
Toch is dat enorme struisvogelei in verhouding niet bijster groot.
Het weegt nog geen 2 procent van wat de struisvogel zelf weegt.
Het kleinste vogelei is dat van de kolibrie, het weegt maar een halve gram.
Piepklein dus, maar toch weer enorm groot als je bedenkt dat de kolibrie zelf maar 2 gram weegt...
De oudste eieren van Nederland zijn gevonden in een terp in Wonseradeel (Friesland). Het ging hier echter niet om echte eieren: het waren nagemaakte eieren van gebakken klei, gemaakt rond 500 voor Christus. Waarschijnlijk hebben deze eieren te maken met de begrafenisgebruiken van toen: het ei werd gezien als het symbool van wedergeboorte, van nieuw leven. Het oudste beschilderde ei dat we kennen werd gevonden in een graf bij Wormis in Duitsland. Dit ei zou stammen uit de vierde eeuw voor Christus.
Kwartel: ca. 25 gram

Kip: ca. 60 gram

Eend: ca. 90 gram

Kalkoen: ca. 90 gram

Gans: ca. 200 gram

Een traditie van vroeger is de paasboom: aan een stok werden vier dwarslatten bevestigd waaraan gekleurde eieren gehangen werden. Die eieren hadden een symbolische betekenis: ze vertegenwoordigden nieuw leven. Nu worden er in de weken voor de paasdagen siertakken van de hazelaar verkocht. Daaraan kunt u vrolijk gekleurde eieren hangen, als een soort paasboompje.
Wanneer u een ei langer dan 10 minuten kookt, krijgt de dooier een groenige kleur. Door het lange koken ontstaat er namelijk zwavelwaterstof in het eiwit. Deze stof gaat een reactie aan met het ijzer in het eigeel. Het resultaat: een dun laagje groenig ijzersulfide, dat er niet zo lekker uitziet, maar verder onschadelijk is.
In Australie werd in 1992 het grootste en zwaarste paasei ter wereld gemaakt. De buitenkant van het ei werd gemaakt van chocolade. Het ei was ruim 7 meter hoog en woog maar liefst 4760 kilo... Maar ook in Belgie kunnen ze er wat van. Daar werd in 1987 een chocolade paasei gemaakt met een hoogte van ruim 6 meter!
(Bron: Guinness Book of Records)
Toch is zo'n schaal behoorlijk sterk. Vier eierschaalhelften die in een vierkant worden opgesteld met de bolle kant naar boven, kunnen wel tien kilo aan boeken dragen!
Het gebeurt vaak dat eieren barsten tijdens het koken. Dat komt omdat er in het ei een luchtkamer zit. De lucht in die luchtkamer zet door de warmte uit. Door de porien in de schaal kan er wat lucht ontsnappen, maar de druk kan snel zo groot worden dat de schaal barst. Er zijn verschillende manieren om dat te voorkomen:


* Prik het ei aan de stompe kant met een eierprikker in (de kant waar de luchtkamer zit). Zo kan de lucht tijdens het koken ontsnappen.


* Zet het ei op in koud water en verwarm het op een laag pitje. Als de lucht langzaam wordt verwarmd, kan die door de schaal heen ontsnappen.


* Door wat zout in het water te doen wordt een eventueel barstje vanzelf 'gerepareerd': het eiwit dat door het scheurtje naar buiten komt, stolt door het zout en dicht daarmee de barst.

Vroeger werden eieren ook cadeau gegeven. Er zat dan vaak een betekenis achter. Gaf een jongeman een prachtig versierd ei aan zijn geliefde, dan was dat aardige geschenk tevens bedoeld als huwelijksaanzoek.
In de vroege ochtend van eerste paasdag worden de eieren verstopt... door de paashaas! Volgens de overlevering is die haas een heel bijzonder dier: hij heeft een gouden vacht en bovendien onzichtbaar. Dat die haas ook zelf de eieren zou leggen, zoals vroeger wel werd verteld, is te verklaren uit het feit dat vogels soms een verlaten hazenleger gebruiken als nest. Hun eieren werden gezien als 'hazeneieren'.
? een spelletje voor aan tafel.

Je pakt een zoutvaatje. "Wie kan dit zoutvaatje schuin op de rand van zijn bodem laten balanceren?" Neem gerust aan dat niemand dat zomaar kan. Tenzij er een tafel in de buurt is die niet recht is of er iemand zo handig is om het tafelkleed wat op te bollen zodat het zoutvaatje tegen een vouw aan kan staan. Heel slim! Maar jij bent nog slimmer: je strooit het zoutvaatje half of helemaal leeg op tafel zodat er een bergje zout ontstaat en daarin zet je dan het zoutvaatje schuin op zijn onderrand?.het zoutvaatje van Columbus!
? Maar lang niet overal is het zo?n lekker kort woordje ?.

Nederlands Ei ? Duits das Ei ? Engels the egg

Fries it ai ? Zweeds agg ? Deens ?j

Noors aegget ? Frans l'oeuf ? Spaans el huevo

Italiaans uova ? Portugees ovo ? Grieks elios

Latijn ovum ? Iraans togmomorg ? Koerdisch hikh

Koerdisch (Irak) ohelka ? Indonesisch telor ? Turks yumurta

Russisch jij tso ? Armeens tzoe ? Afghaans tchom

Hongaars tojas ? Arabisch beatra ? Belgisch ei

Pools jajko ? Roemeens ou ? Sloveens jajce

Chichewa (taal in Malawi, Centr. Oost Africa) dzira ('n ei) mazira (eieren)

Zacht gekookt eitje: Een kleine moeilijkheid

Eieren voor zijn geld kiezen: Met iets genoegen nemen

Het ei van Columbus: Een eenvoudige oplossing voor een moeilijk probleem

Beter een half ei dan een lege dop: Liever een beetje dan niets.

Het ei wil wijzer zijn dan de kip: Kinderen menen vaak dat ze het beter weten dan hun ouders, jonge mensen menen vaak dat ze het beter weten dan ouderen.

Zijn ei niet kwijt kunnen raken: Toen hij wat wilde zeggen, kon hij de juiste woorden niet vinden / hij kan zijn idee niet slijten

Iets voor een appel en een ei verkopen: Iets voor een te lage prijs verkopen.

Koek en ei zijn: Het goed met elkaar kunnen vinden.

De kip met de gouden eieren slachten: Al het geld opmaken.

In mei leggen alle vogeltjes een ei: In mei doet het weer al aan de zomer denken.

Met het zout komen, als het ei op is: Met een oplossing komen als het te laat is, als anderen de

oplossing hebben gevonden.

Iemand met een windei betalen= iemand beduvelen (Vlaams)

Iets kopen voor een appel en een ei = het is erg goedkoop

Zijn neus loopt als een hen die moet leggen = hij heeft een druipneus (Vlaams)

Hij zit met een ei = hij is bang (Vlaams)

Hij heeft eieren in zijn schoenen = hij loopt voetje voor voetje (Vlaams)

Dat is een ei op een kruiwagen en zeven hengsten ervoor = hij maakt drukte om niks (Vlaams)

Het is allemaal kakelen en geen eieren = veel beloven en niets doen (Vlaams)

Hij vraagt het ei uit iemands gat = hij is erg nieuwsgierig (Vlaams)

Hij zou een ei scheren = hij is erg zuinig (Vlaams)

Er als de kippen bij zijn = er vlot bij zijn

Hij is zo druk als de hennen voor Pasen = hij heeft veel werk (Vlaams)

Met de kippen op stok gaan = erg vroeg naar bed gaan

Eens was er helemaal niets, behalve een heel groot ei.

Waar kwam dat vandaan? Er was zeker geen kip die het gelegd kon hebben. Duizenden jaren lag het ei daar. Maar toen? opeens? Krab, krab?. tikkerde tik en PLOP! het ei brak in tweeen, en er kwam een reus uit te voorschijn. De ene helft van het ei viel op de grond en werd Yin, hetgeen 'aarde' betekent. De andere helft zweefde omhoog en werd Yang, hetgeen 'hemel' betekent. De reus, wiens naam Phan-Ku luidde, stampte de aarde heel stevig aan en duwde tegen de hemel met zijn handen. Zo hield hij ze uit elkaar. Toen begon hij te groeien, en terwijl hij groeide werd de afstand tussen de aarde en de hemel almaar groter. Elke dag groeide Phan-Ku drie meter, en hij groeide wel achttienduizend jaar door. Maar tenslotte werd hij toch wel erg moe van het ophouden van de hele hemel, en bovendien had hij nog meer te doen voordat hij stierf. Hij voelde voorzichtig aan de aarde, en vervolgens aan de lucht. Ze leken allebei stevig op hun plaats te zitten. Dus liet hij zijn armen zakken en rustte uit.

Toen begon hij de wereld vorm te geven; hij holde de dalen uit met zijn enorme handen en trok de paden van kronkelende rivieren na met zijn gigantische vingers. Dat was zulk zwaar werk en hij was nu zo oud dat Phan-Ku begon te huilen. Zijn tranen rolden naar beneden en vulden de rivieren en de beken helemaal tot aan de rand. Toen ging hij liggen. Hij was zo moe dat hij voor altijd wilde slapen. Toen hij stierf werd zijn linkeroog de zon en zijn rechteroog de maan; zijn botten veranderden in rotsen en edelstenen, en zijn haren werden bomen en planten en struiken. Geen spikkeltje van zijn enorme lichaam werd verspild.

Na zijn dood werd Phan-Ku niet vergeten. Toen de mensen uiteindelijk op aarde kwamen en de donder en bliksem hoorden, wisten ze dat dit het stemgeluid was van de reus. Maar hij kwam nooit meer terug in de wereld die hij geschapen had. Hij was gestorven om de wereld leven te geven. En de mensen waren eenzaam zonder hun schepper. En zo kwam er voor het eerst verdriet in de wereld.

Het boeddhistische scheppingsverhaal, naverteld door Ann Pilling.

Gepubliceerd door de Nederlandse Organisatie voor Internationale Ontwikkelingssamenwerking in de Novib kalender 2001 (maand februari).

Men zegt dat een witte kip meestal witte eieren legt en een bruine kip bruine eieren. Maar dit hoeft niet. De kleur van het ei ligt aan de ras van het kip! Je kunt het zien aan het oorlelletje van de kip welke kleur ei zij gaat leggen. Een witte oorlel is witte eieren, een rode oorlel is bruine eieren. De kleur van het ei heeft geen invloed op smaak, heeft ook niets te maken met de huisvesting van de kip.
Een eitje bij het honden- of kattenvoer zorgt voor een mooie glanzende vacht van uw hond of poes.
Hoe raak je wegwijs uit al die verschillende soorten eieren ? Een woordje uitleg.

Eieren worden volgens het gewicht ingedeeld in vier categorieen :

? 73gr - en zwaarder Categorie XL extra groot

? 63gr - 73gr Categorie L groot

? 53gr - 63gr Categorie M middelgroot

? 53gr - en minder Categorie S klein

Kwaliteitsnormen van eieren : de schaal is normaal, schoon en onbeschadigd;

de luchtkamer is niet groter dan 6mm en onbeweeglijk; het eiwit is helder, doorschijnend,

gelei-achtig vast en vrij van vreemde substanties;

de dooier is geel, centraal liggend en vrij van vreemde substanties.

Op de verpakking wordt steeds vermeld : naam en adres van het pakstation, registratienummer,

kwaliteitsklasse (A), gewichtsklasse, aantal eieren, advies "Gekoeld bewaren" en de THT datum.

Koop eieren het liefst in een winkel waar veel eieren worden verkocht, omdat daar dan steeds verse eieren moeten worden aangevuld.

Let op de aanduiding op de eierdoos op de THT-datum (houdbaarheidsdatum). De THT-datum ligt drie a vier weken na de legdatum. Na het verstrijken van de THT-datum kunnen eieren die op de juiste manier bewaard zijn nog verwerkt worden, maar liever niet meer rauw gebruikt.

Na het breken van een ei is aan het uiterlijk van het ei redelijk goed te bepalen of het nog vers is.

- Een vers ei heeft een stevige, bolle dooier waaromheen stevig eiwit zit.

- Een ei van 1 a 2 weken oud heeft een iets vlakkere dooier en het eiwit begint aan de randen dunner te worden en uit te vloeien.

- Hoe ouder het ei wordt, hoe platter de dooier en hoe wateriger het eiwit.

Gebruik oude eieren liever niet meer voor ijs waarin rauw ei wordt verwerkt.

Zonder de eieren te breken is te controleren of ze vers zijn.

Giet een liter water in een hoge kan en voeg veertig gram keukenzout toe. En leg het ei hierin.

- een ei van een a twee dagen, zakt languit naar de bodem

- een ei van drie weken oud, gaat op de punt staan

- een ei van circa zes weken oud gaat 'hangen'.

- een ei dat blijft drijven kan beter niet meer worden gegeten.

Bij het ouder worden verliest het ei namelijk vocht. Dit vocht wordt vervangen door gas. Hierdoor drijft het ei. Hoe ouder een ei des te hoger drijft het ei in het water,

Een oud ei is ook te herkennen door het te schudden, doordat de luchtkamer bij het ouder worden steeds groter wordt, gaat de inhoud bij het schudden klotsen

Schone eieren zijn langer houdbaar dan eieren waar nog vuil aan zit. Kijk daarom de eieren voordat u ze opbergt even na en maak ze eventueel met een doekje schoon.

Bewaar eieren liefst niet langer dan twee tot drie weken op een koele en donkere plaats, in de doos in de groentela. Als u ze bewaart in het eierrekje in de koelkastdeur is er grote kans op temperatuur schommelingen en kans op condens. Condens op eieren moet altijd worden voorkomen.

Leg eieren niet dicht bij gerookte vis, knoflook of ander sterk ruikende of snel aan bederf onderhevige levensmiddelen. Eieren kunnen door de poreuze schaal heel gemakkelijk geur en smaak van dergelijke producten overnemen.

Bewaar eieren met de punt naar beneden, zo blijft de dooier het best op zijn plaats. Eieren moeten met het luchtzakje naar boven worden bewaard, anders gaat de lucht naar boven en raakt het vlies los.

Neem eieren voor het gebruik bijtijds uit de koelkast en laat ze op kamertemperatuur komen.

Een ei bestaat uit een eidooier en eiwit. De eidooiers worden gebruikt als bindmiddel. Het eiwit wordt gebruikt om het ijs luchtig te maken.

Gebruik voor het splitsen van eieren in dooier en wit bij voorkeur een eiersplitser of -scheider. Zorg ervoor dat de ei-inhoud niet met de eierschaal in contact komt. Haal een eventueel stukje eierschaal met een natgemaakte lepel uit het eiwit en nooit met een halve eierschaal. Op deze manier kan er geen besmetting via de eierschaal plaats vinden.

Bij het produceren van een ei kan er een klein bloedvaatje in de eierstokken van de leghen knappen waardoor er wat bloed in het ei terecht kan komen. Het is een misverstand te denken dat een dergelijk ei bevrucht zou zijn. Mocht er een bloedstipje in het ei te zien zijn, dan kan dat met een natgemaakte lepel worden verwijderd.

De hagelsnoeren (stevige strengen eiwit) die er voor zorgen dat de dooier op zijn plaats blijft, hoeven niet te worden verwijderd..

Home Recepten