We gaan JANNEN


Laatste zondag van het jaar . . .

“JANNEN” bij LUCKYJO

Op de laatste zondag van het jaar hebben wij een traditie.
Met mijn familie gaan we dan “Jannen”.
Vroeger deden mijn ouders het.
Sinds enkele jaren hebben wij de traditie overgenomen.

De zondag tussen Kerst en Oud & Nieuw komen we allemaal samen bij ons thuis.
Dan eten we “Jan in de zak”.
Het gerecht komt uit de streek waar ik geboren ben : Alkmaar.

Wat is “Jan in de zak” ? ? ?

“Jan in de zak” is eigenlijk een gekookt krentenbrood.

Eerst gaan we het beslag maken.
Vroeger deed mijn vader dat,
nu doen mijn zoon en schoonzoon het.
De “Jan” moet drie uur koken,
dus beginnen ze om 15.00 uur met de eerste “Jan”.
Omdat we met een grote koppel zijn,
worden er twee “Jannen” gekookt.

Van een wit katoen worden twee zakjes gemaakt.
Traditie getrouw doet mijn moeder dat nog steeds.
Het beslag van de “Jan” wordt in de zak geschept.
Een flinke vuist erboven vrij houden,
en dicht maken met een stukje touw.
“Jan” moet tijdens het koken groeien.
Dan kan “Jan” de pan in.

“Jan” moet drie uur koken in kokend water.
Steeds wordt er heet water bij geschonken.
Intussen hebben wij een gezellige dag
met de familie samen.
Na 1 1/2 uur moet “Jan” worden gekeerd.
De tweede “Jan” wordt gemaakt,
en twee “Jannen” staan naast elkaar te koken.

Om 18.00 uur is er de eerste “Jan”.
De tweede “Jan” komt een half uurtje later.
We hebben de tafel gedekt
en overal staan schaaltjes met boter en suiker.

Traditie-getrouw snijdt Wim de “Jan”.
Wat wel leuk is te vertellen . . .
Wim houdt niet van “Jan in de zak”,
hij is ook de kouwe kant van “Jan”,
hij houdt alleen van mij . . .(hi hi hi).
Maar voor diegenen die niet van “Jan” houden,
is er een alternatief gerecht.
De niet “Janners” krijgen erwtensoep te eten.

“Jan in de zak” eet je met veel roomboter en suiker.
Je besmeert de plakken met roomboter en strooit er suiker over.
Daarnaast een klontje boter op de borden,
om de stukjes “Jan” nog eens door te halen.

Dan is het smullen geblazen.
Het is altijd een gezellige drukte.
Twee tafels met mensen die aan het “Jannen” zijn.
En een klein hoekje voor diegenen die snert eten.
Die mensen zetten we dus aan het eind van de tafel bij elkaar.
De “Janners” mogen ze niet storen.

De overgebleven plakken “Jan” kunnen de volgende dag worden opgebakken in de koekenpan.
Uiteraard weer met veel boter en suiker.

Ik vond het leuk om jullie deze traditie te vertellen.
Gewoon leuk om een keer in het jaar allemaal samen te zijn en te genieten van onze “Jan”.

Recept “Jan in de zak”

Ingredienten :

2 pond bloem
3 ons rozijnen
10 gram = 1 eetlepel zout
70 gram gist
3/4 liter lauwe melk, eventueel meer

Hulpmiddel :

1 Zelf gemaakt zakje van wit katoen.
lang 37 cm. – breed 23 cm.
Zijkant moet 1 cm. naad hebben.
Touw.
Bord dat iets kleiner is dan de bodem van de pan.

Voorbereiding :

Leg het zakje een uur in koud water.
Kook een hele grote pan water en houd het goed aan de kook.

Bereiding :

Doe de bloem in een grote beslagkom.
Maak een kuiltje in het midden van de bloem.
Strooi het zout rondom op de rand van de bloem.
Los het gist op in een beetje lauwe melk.
Giet het gist-papje in het kuiltje en meng het met de bloem.
Het zout mag niet direct met het gist in aanraking komen.
Schenk beetje bij beetje de melk in het kuiltje en maak een soepel deeg ervan.
Het deeg moet “lopen”.
Meng op het laatst de rozijnen door het deeg en roer het goed door elkaar.

Haal het zakje uit het water en wring het goed.
Giet het deeg in het zakje.
Knijp de zak vlak boven het deeg goed dicht.
Plaats een grote vuist daar boven en bind het zakje boven de vuist dicht met touw.

Zorg ervoor dat de grote pan water kookt.
De pan moet tot de rand gevuld zijn met water als de “Jan” erin zit.
Plaats een omgekeerd bord op de bodem van de pan.
Zet de “Jan” in het hete water.
Let op ! Het water moet blijven koken.
Vul de pan steeds aan met kokend water.
Na 1 1/2 uur de “Jan” omkeren en nog eens 1 1/2 uur koken.
Na 3 uur koken is “Jan” klaar om genuttigd te worden.

Serveren :

Snijd “Jan” in plakken.
Serveer “Jan” met veel roomboter en suiker.

Dus zondag 29 december 2002 is het weer zover,
gaan we met de familie “Jannen”.


Hoe was de “JAN” in 2002 ? ? ?

Op zaterdagavond had ik de rozijnen in water laten weken en later in de vergiet laten uitlekken.

Zondagmorgen ben ik de schaaltjes met boter en suiker gaan klaarzetten.

Voor de niet “Janners” had ik dus erwtensoep.
Spek en worst in pannen gedaan.
Erwtensoep in een grote pan.
Dit wordt bij de buren opgewarmd, de “Jannen” maken altijd een bende van het vuur.
Veel water dat overkookt.

Zo alles staat klaar en we kunnen beginnen.
Om 14.00 uur beginnen de mannen, zoon en schoonzoon, met het zeven van de bloem.
Het deeg wordt gemaakt en het water gaat koken.
Dan is het zover . . . de eerste “Jan” gaat in de pan.
Dan wordt de tweede “Jan” gemaakt.

Het gaat goed en de “Jannen” rijzen de pan uit.
Na 1 1/2 uur wordt de eerste “Jan” gekeerd.
Maar al snel merken we dat het mis gaat.
De eerste “Jan” zakt een beetje in.
Maar we houden de moed erin en laten “Jan” nog lekker 1 1/2 uur koken.

Intussen komt de familie, jammer mijn broer kon niet, maar toch hadden we veel plezier.
Lekker gezellig kletsen en verhalen over vroeger.

Om 18.30 uur is het zover . . . de eerste “Jan” komt op tafel.
Wat nog nooit is gebeurd . . . “Jan” was niet zo als het moest zijn.
We hebben “Jan” maar in plakken gesneden en in de koekenpan nog wat laten garen.

Aan het eind van de tafel zaten de “niet-Janners” te smullen van de erwtensoep.
Door het opbakken moesten de “Janners” lang wachten.
De een voor de ander haalde een kommetje erwtensoep en begon wat te eten.
Maar niet te veel . . . er zouden twee “Jannen” komen.

Eindelijk was het zover en konden we de opgebakken “Jan” gaan nuttigen.
Toch heerlijk was hij.
Maar toen kwam het . . . de tweede “Jan” had er helemaal geen zin in.
Die was helemaal ingezakt en was echt niet te eten.
Met zak en al hebben we hem in de kliko gedaan.

Nu kwam er dus een aanval van de “Janners” op de erwtensoep.
Soepkommer werden voor de dag gehaald en nog meer blikken erwtensoep werden open gemaakt.
Ik had gelukkig genoeg blikken erwtensoep gekocht en worst, spek en roggebrood.
De broodjes voor maandag kwamen te voorschijn.

Het was wel een raar iets, maar we hadden heel veel lol.

Als dessert had ik vruchtenyoghurt-bakjes in diverse smaken gekocht.
Koffie en thee en de “Jan-dag” was alweer voorbij.

Wat er nu is fout gegaan weten we niet.
Maar de dag was Toppie . . . volgend jaar weer een “Jan-dag”.

Donderdag of vrijdag zijn de foto’s klaar.
Dan zal ik de foto’s van “Jan-2002″ hierbij zetten.

Nu op naar Oud & Nieuw.
Ik wens iedereen een hele fijne jaarwisseling en
een Zalig 2003.

12 Reacties

  1. ik heb heerlijk genoten van je verhaal.het lijk me bere gezelig zo met de hele familie om je heen.
    groetjes jannet

  2. Wat een leuk verhaal ik heb een tijdje geleden een recept neer gezet van jan in de zak ik wist echt niet wat het was maar naar lang zoeken gevonden maar nog nooit gemaakt.
    weet ook niet of het recept wel klopt hoor maar het verhaal prachtig.

  3. je verhaal Lucy. Ik zag het helemaal voor me. En dan maakt het niet meer uit als het een keer mislukt is. Het gaat om de traditie en het familiegevoel!
    Berti

  4. en wel erg jammer dat het resultaat dit keer iets minder was.

  5. Leuk hoor om te lezen en ik denk juist door dat mislukken dat de pret nog groter was. Zulke dingen moet je in de familie houden, want er zijn genoeg families waar zoiets niet meer kan omdat er ruzie’s zijn. Onze kerstdag met de familie was ook grandioos!
    Houd me aanbevolen voor nog meer zulke leuke verhalen…
    Groetjes en een goede jaarwisseling!
    Marijke

  6. Wij kennen hier ook zoiets.Dat heet een poffert.Maar daar zit nog spek onder.Maar hoe dat gebakken,gekookt,gemaakt wordt weet ik niet precies.Liefs mij

    Marianne

  7. Ik ken “Jan in de zak” maar nog nooit gegeten.Lijkt me lekker daar ik gek ben op rozijnengerechten.Wij smullen van “Kerststollen” en krijg ieder jaar een prachtexemplaar van een hele goeie bakker uit NL.,die mijn 83j.NL.vriendin laat meebrengen,erg lekker,met die frachipan erin.

    Wens je een prettig samenzijn met je familie en smakelijk eten met Janneke!.
    Met groetjes van Ghislaine.

  8. Ik had er nog nooit van gehoord,leuk om zoiets met de familie te doen,je krijgt daar toch een extra goeie band door,ik wens je morgen veel plezier met “Jannen”Prettige Jaarswisseling,groetjes van Karin

  9. Wat een ontzettend leuke traditie. Ik zou het ook wel eens willen proeven want het lijkt me heerlijk. Maar er is een probleempje, Rudi houdt niet van rozijnen (dooie vliegen noemt hij die) en voor mezelf zal ik maar niet al dat werk doen he.
    Mathy

  10. Heerlijk , die tradities he.
    Het lijkt me geweldig om ook eens te proberen. Eerst even de jongens polse, het is wel weer een paar uur met paps en die kan nog wel eens “vervelend”zijn als hij het een en ander door elkaar haalt. Of zich in zijn onschuld”bemoeit met het leven van de jongens wat ze niet altijd evenzeer opprijs stellen.

  11. maar dat ziet er wel leuk en gezellig uit,zo een familietraditie,ik vertel je wel even wat wij dan doen,maar toch al veel plezier die avond!

  12. heerlijk die tradities he, ik heb genoten van je artikel. Goeie tradities moet je in ere houden. Ik wens je nu al een fijne jan-in-de-zak-dag 2002. Ik breng je later nog een bezoekje, ik kan nu niet te lang blijven zitten, je hoort er nog wel van.

    groetjes en fijne feestdagen
    Karine

Geef een reactie