Smulweb Blog

Je koekje bij de koffie

Speculoos of toch maar liever speculaas?

De ene noemt het speculoos, de andere spreekt van speculaas en dat leidt soms al eens tot verhitte discussies over wie het nu precies bij het rechte eind heeft. Helemaal niet nodig, zo blijkt, want het gaat wel degelijk om twee verschillende lekkernijen. Het ene koekje - speculoos - is oer-Vlaams, het andere -speculaas- is oer-Nederlands. Beide koekjes passen niet alleen prima bij het ontbijt of een kopje geurige koffie, maar lenen zich ook perfect als ingredient en smaakmaker van een heerlijk dessert.

Over het ontstaan van speculoos/speculaas doen de meest onwaarschijnlijke verhalen de ronde. Wat we zeker weten, is dat de speculaas, zoals we die vandaag kennen, in de 17de eeuw voor de eerste keer in Nederland opduikt. De Hollandse koopvaarders brachten kruiden - eigenlijk moeten we van specerijen spreken - als kaneel, gember, peper, kruidnagel, koriander en kardemon mee van hun reizen naar het Verre Oosten. Een inventieve geest mengde een mix van deze specerijen met bloem, boter en suiker, voegde er wat bakzouten aan toe en bakte het mengsel tot een harde, bruine koek in de vorm van een leuk figuurtje. Speculaas - in feite dus een pittige kruidenkoek - was geboren en werd aanvankelijk alleen met Sinterklaas aan de kinderen gegeven. Het eenvoudige recept kon door iedereen in alle lagen van de bevolking worden gemaakt en de kinderen vonden de koek een echte lekkernij.

Vlaanderen heeft nooit een uitgebreide handelsvloot gehad die de zeven wereldzeeen doorkliefde en daar een overvloed aan uitheemse specerijen aan overhield. De Vlaamse bakkers waren dus aangewezen op hun eigen creativiteit. Er werd lange tijd duchtig geexperimenteerd en in de jaren dertig van de vorige eeuw lanceerde Lotus een specifiek eigen koekje dat ook vandaag nog gesmaakt wordt: speculoos. De kleur (bruin), de vorm (een leuk figuurtje) en de knapperigheid deden denken aan de kruidige speculaas. De smaak echter was anders en subtieler dankzij het speciale caramelisatieproces en de toevoeging van een snuifje kaneel.

Bij het ontbijt is een speculoosje nooit ver weg en ook bij een kopje koffie doet het koekje het prima. Het verwerken van speculoos in desserts is iets minder evident, hoewel de typische smaak een ware verrijking is en voor een aparte en originele toets zorgt. Hier volgen twee authentieke recepten voor speculoos respectievelijk speculaas.

  • 1 kg bloem

  • 500 gr boter

  • 350 gr witte suiker

  • 350 gr bruine suiker (de witte suiker kan ook vervangen worden door bruine suiker)

  • 2 eieren

  • 1 klein glaasje water

  • 2 koffielepels bakpoeder

  • een flinke snuif kaneelpoeder

  1. Kneed alle ingredienten tot een flinke bol en laat een nachtje rusten op een koele plaats.

    Kneed het deegmengsel de volgende dag nog eens stevig door en maak er een rol van.

  2. Snij er met een scherp mes plakjes af en maak er figuurtjes van eventueel met behulp van vormpjes.

  3. Verwarm de oven op 180? C en laat de koekjes enkele minuten bakken (max. 8 a 10 min.). Controleer regelmatig want het koekje bakt heel snel bruin.


    Wie niet aan de slag wil met bakpoeder, vervangt de bloem en het poeder gewoon door zelfrijzend bakmeel.

  • 800 gr bloem

  • 5 theelepels bakpoeder

  • 3 theelepels speculaaskruiden

  • zout

  • 400 gr boter

  • 500 gr bruine basterdsuiker

  • 2 eieren

  1. Meng de bloem met het bakpoeder, de speculaaskruiden en het zout en voeg er de basterdsuiker en de (koude) boter aan toe. Kneed het deeg tot een soepele bal en laat een nacht staan op een koele plaats om de kruiden goed in het deeg te laten trekken.

  2. Kneed het deeg de volgende dag goed en rol het geheel tot een rol (ongeveer 1,5 cm dik) om er plakjes af te snijden.

  3. Verwerk de plakjes tot figuurtjes en bak ze in een voorverwarmde oven op 180? C (reken op 10 tot 15 min. afhankelijk van de dikte).


    Speculaas mag gerust iets dikker dan speculoos en je kan er ook amandelschilfers onder mengen. Het deeg uitrollen tot 1 dikke plak (een echte kruidenkoek) en die in zijn geheel bakken (20 tot 25 min.) kan natuurlijk ook.

Home Recepten Kookboeken