De ruilhandel

met oom Bas Tot in de jaren zestig werd er in Balloo (Drente) nog aan huis geslacht. De boeren hadden allemaal wel een varken en een jonge koe apart staan die volgens de regels der kunst werden vetgemest en in november ging dorpsslachter Hannes Braam de boerderijen af om de beesten te slachten. Hannes was geen gediplomeerd slager; hij was een collega-boer die goed kon slachten en zelfs geheime kruidenmelanges had voor de droge worsten, bloedworst en hoofdkaas. Hannes deed het voor niets, nou ja, voor niets… bij elke boerderij kreeg hij na de klus een kruik jenever mee naar huis en in de zomer hielpen de anderen hem weer met hooien; zo ging dat vroeger.

De ruilhandel ontstond toen we net een jaartje in Den Helder woonden. Mijn ouders vonden het vlees van de lokale slagers maar zo zo, om over de worsten maar te zwijgen. Ome Bas, de broer van mijn moeder, ook boer in Balloo, hield van verse zeevis, in die tijd in Drente een zeldzaam product, en ziedaar, de ruilhandel was geboren. Als mijn ouders weer eens naar Drente gingen, en dat gebeurde nog wel eens, namen ze vis mee. Mijn vader deed dan verse vis met een paar klompen ijs in een plastic zak die hij zorgvuldig afsloot en zo tuften ze ermee naar Drente. In november, als er geslacht werd, namen ze grote hoeveelheden vlees mee en stopten dat thuis in de diepvries. Bij het vlees zaten overigens ook altijd wel een paar gestroopte heidekonijntjes, een hobby van ome Bas, en ook wel een paar kippetjes die op zijn boerenerf scharrelden. De konijnen en kippen werden dan wel door hem geslacht.

Dat ging zo een aantal jaren door tot Hannes met zijn been in de hooiopschudder bleef steken en blijvend invalide werd. Er was geen opvolger en volgens mij mocht het thuisslachten van de overheid ook niet meer. Plots zat Balloo zonder een dorpsslachter, weer een traditie naar de knoppen, en kocht moeder haar vlees maar weer van de slagers alhier. Toch bleef de handel wel bestaan want ome Bas stroopte gewoon wat konijntjes extra en aan die lekkere worsten kon hij toch wel komen.

De handel stokte toen mijn vader in 1976 overleed. Ik was inmiddels al het huis uit en miste al een tijdje die lekkere dingen; zo’n heidekonijn die in het Ballooerveld zelf zijn buikje volvrat met wilde tijm en marjolein, zo’n kip die op het boerenerf zelf de wormpjes uit de grond pikt. Heerlijk eten zo uit het pannetje, beesten met een geheel eigen smaak; de oudere kippen deden nog dienst als soepkip. De topkoks van nu doen een moord voor zo’n soepkip, toen was dat voor ons heel normaal.

Toen jaren later tante Lamberdien, de vrouw van ome Bas, overleed stopte hij met boeren maar bleef er nog wel wonen. Op verzoek van de jagersvereniging begon hij achter de boerderij fazanten te fokken en vet te mesten. Toen ik er eens op visite was en ik daar een stuk of 100 van die weldoorvoede beesten zag rondscharrelen ging bij mij een lampje branden en vroeg langs de neus weg of hij nog wel eens zin had in wat tongetjes en makrelen, Nou, dat was niet tegen dovemans oren gezegd; en zo is de handel weer begonnen. Zeker twee maal per jaar reed ik met moeder en een (kerstpakket)koeltas met vis naar Drente en ging terug met droge worst, bloedworst, wat konijntjes, kippetjes en fazanten; het was weer smullen geblazen.

Ome Bas is nu tachtig jaar, de boerderij is allang verkocht en hij woont nu in een aanleunwoninkje in Rolde. Kippen heeft hij niet meer, in stropen heeft hij geen zin meer en om daar nou fazanten te gaan fokken; dat kan natuurlijk niet. Maar als ik er kom neem ik altijd wel een paar visjes voor hem mee en die worsten haal ik daar wel bij een slager.

Bertus

9 Reacties

  1. Hoi ik vind het een geweldig verhaal, ik woon ongeveer 10 km van de beschreven plek af en vind het heel leuk om zoiets te lezen wat ik zelf niet meer heb meegemaakt maar wel van de verhalen van oom en tantes en mijn opa ken.
    Mijn complimenten.

    Anja

  2. Weer prachtig geschreven, Bert. Doe zo voort.
    Ik geniet telkens van je verhalen.
    Gisele

  3. mauritsenole92

    19 mei 2003 at 11:07

    Van oude mensen….wat een mooi verhaal Bertus, complimenten !

    Carla

  4. allemaal bij om de hoek af, het Ballooerveld..wij komen er vaak, niet om te stropen maar om de prachtige natuur.

    En je hebt gelijk Bertus, niks lekkerder dan een drents heidekonijntje, en die droge worsten..tjaaa, ook heerlijk.

    Prachtig beschreven verhaal, m’n complimenten! Ennuh ik zet het favoriet.

    Groet Anne

  5. Weer prachtig geschreven,een mooi verhaal,ook een beetje treurig he?Groetjes van Karin

  6. Treffend geschreven!

  7. Ja, dat smaakt heel anders… mooi geschreven.

  8. twinkerbell

    16 mei 2003 at 22:51

    Ja zo gaat dat…heel mooi verteld. Ik ken helaas geen ruilhandel, maar krijg wel regelmatig wat lekkers mee als ik bij m’n ouders geweest ben (stukje appeltaart, stoofpeertjes etc).
    Francisca

  9. …en de dingen die voorbij gaan.
    Mooi verhaal en geweldig dat de cyclus zich herhaald heeft.
    Zo is de cirkel weer rond.
    Andrea

Geef een reactie