Het raadsel van de verdwenen recepten

Een hopeloze zoektocht Als ik bij haar thuiskom staat mijn moeder hulpeloos bij het gasfornuis, ze wil zo graag nog eens een lekkere pan soep koken maar ze kan het gas niet aankrijgen. Dat klopt, ze is nu in het stadium dat ik de hoofdkraan uitdraai als het eten klaar is. Woedend kijkt ze me aan. “Ik mag hier g.v.d. ook niets meer, ik kan net zo goed op het dak gaan zitten!!” En ze smijt het doosje lucifers machteloos de keuken door.
Het kon echt niet meer, wel een paar keer in de week rook ik duidelijk gas als ik binnenkwam, soms stonden er twee gaspitten tegelijk open, zonder vuur, maar ook de buurvrouwen die haar ook wat in de gaten houden roken het vaak.
Koken kan ze eigenlijk ook allang niet meer en dat is zo jammer want ze kon juist heel goed koken, ze had aandacht voor het eten, koken was haar lust en haar leven en als kind keek ik vaak mee als ze bezig was.

Het was voor haar toch een hele overgang toen we eind jaren 50 verhuisden van Drente naar Den Helder maar ze was al snel gewend terwijl mijn vader desnoods op z’n knieen wel terug naar Drente wilde kruipen. Moeder was veel flexibeler, ze had al snel veel kennissen en vriendinnen opgedaan en ook het koken onderging een behoorlijke verandering. Van de traditionele Drentse keuken schakelde ze moeiteloos over op de meer westerse of ze paste de Drentse gewoon aan, makkelijk zat.
Den helder was en is een marinestad waar veel marinemannen tijdelijk in Indonesie waren gestationeerd en daardoor was de Indonesische keuken hier al redelijk ingeburgerd. Producten als knoflook en sambal waren mijn moeder eerst onbekend maar al spoedig experimenteerde ze er lustig op los, overigens eerst zeer tegen de zin van mijn vader die niets van die ‘fratsen’ moest hebben, maar ook hij ging om. Ik weet nog dat moeder weer eens een vorstelijke pan erwtensoep had gemaakt en hij het dit keer toch wel erg lekker vond. “Dat kan wel kloppen” zei moeder triomfantelijk, “er zitten twee tenen knoflook in.” Het jaar daarop verbouwde vader zelf knoflook op de volkstuin.

Maar ze ontdekte ook de zeevis, ze ontdekte de pasta’s, ze ontdekte de asperges, het was een lange heerlijke ontdekkingstocht naar nieuwe gerechten. Ze kocht kookboeken, knipte recepten uit de krant, noteerde haar eigen invallen in een schrift en toog dan weer enthousiast de keuken in.
Er stond daar ook meestal wel iets op het vuur te pruttelen, vaak een pan soep wat toch wel haar grote liefde was. Er werd voortdurend geproefd en gekeurd en indien nodig iets aan toegevoegd. Toen ik jaren later op mezelf ging wonen en er toevallig een stoofperenboom in de achertuin bleek te staan wreef ze zichzelf al in haar handen en kon haast niet wachten tot ze klaar waren. Dan ging ze naar de zolder en haalde het oude petroleumstelletje tevoorschijn. “Dat vuur is zachter, daar worden de peertjes nog lekkerder van,” legde ze me uit.
Ook het banket ging ze niet uit de weg en als ik nu langs de banketwinkels loop en de mooi opgemaakte taarten en gebakjes zie liggen, denk ik: dat kon zij ook. Dat bakproces speelde zich altijd op zatermiddag af zodat we ‘s avonds bij de koffie konden smullen. Over geurherinneringen gesproken……

Maar nu is alles weg, alle recepten zijn uit haar hoofd verdwenen, ze weet het niet meer, ze kan het niet meer en het is me een raadsel waar dat alles is gebleven. Het zijn natuurlijk niet alleen de recepten die zijn verdampt, alles verdwijnt uit haar hoofd en ze zoekt en ze zoekt maar, haar leven is een grote zoektocht geworden. Vanochtend nog, ze wilde iets zoeken maar vergat tijdens het zoeken wat ze zocht. Als de kast dan helemaal overhoop ligt en ze vergeten is dat ze iets zocht kijkt ze verbaasd naar de puinhoop voor zich. Wie heeft in hemelsnaam die kast overhoop gehaald?

Maar ook ik zoek, ik zoek naar de verdwenen recepten, ik probeer me te herinneren hoe ze bepaalde gerechten maakte en ik moet het hebben geweten want als kind keek ik vaak toe hoe ze kookte. Ik stond er bij toen ze voor het eerst van haar leven die twee tenen knoflook plette en door de erwtensoep roerde en de pan, met een heimelijke knipoog naar mij, voor de neus van mijn vader op tafel zette.
Maar het lukt me niet, ondanks mijn gesnuffel in haar beduimelde kookboeken, kookschriftjes en vergeelde knipsels kan ik die smaken maar niet terug krijgen. Het smaakt nooit meer zoals vroeger en vroeger komt nooit meer terug.

Bertus

20 Reacties

  1. en tegelijkertijd zo triest en nostalgisch. Niets lijkt mij erger dan je herinnering kwijt te raken, hoewel het misschien erger is voor degene die beseffen dat ze weg zijn.

  2. Ontroerend geschreven. Een gedichtje:

    Het beeld van de succesvolle zakenman,
    altijd opreis,
    sprak zeven talen vloeiend,
    nu is zelfs in de moedertaal
    geen communicatie meer
    taal begrijpt hij niet
    en zijn taal wordt niet begrepen
    wel eindeloze rust
    ervaar ik als ik naar hem kijk…

  3. Met tranen heb ik dit verhaal zitten lezen. Bij mijn vader was er eind vorig jaar dementie geconstateerd. Maar nog voor die zware periode waarin jouw moeder zit, is mijn vader begin feb. overleden aan een enkelvoudige longontsteking. Ik vraag me nu af wat is zwaarder. Ik wens je heel veel sterkte.
    Sandra.

  4. salade_pagina

    28 april 2003 at 14:46

    Wat een prachtig artikel,heel ontroerend en uit het leven gegrepen,veel sterkte,kus van Karin

  5. Wat een mooi verhaal,heel veel sterkte toegewenst
    groetjes KATT

  6. Dit verhaal uit het leven gegrepen heb ik niet met droge ogen kunnen lezen.
    Het respect en de liefde voor je moeder blijkt uit elke regel.
    Bedankt!
    Andrea

  7. dank je wel dat je dit met ons hebt willen delen, ook ik weet uit ervaring hoe moeilijk dit is
    lieve groeten van johanna

  8. Prachtig, eenvoudig en herkenbaar voor iedereen.
    In deze jachtige tijd een gevoelige adempause.
    Waarvoor nogmaals dank!

  9. Dag Bert,
    Wat een prachtig stukje schrijfwerk. Zoals zovelen hier al schrijven, zo herkenbaar, maar zet het maar eens zo mooi en ontroerend op “papier”. Bij mij biggelen de tranen niet snel met lezen, maar nu heb ik er toch echt een paar weggepinkt….Bedankt voor dit moment van herinnering en ontroering!
    Karin_Joyce

  10. Wat een ontroerend verhaal.
    Riet en ik hebben gisteren toevallig zitten kijken naar dementie.
    Met uiteraard tranen in onze ogen.
    Het lijkt me heel erg om zo je ouders te zien aftakelen.

    Bert, heel veel sterkte.
    Jan

  11. Hallo Bert, het is net alsof het verhaal over mijn moeder gaat, die weet ook niets meer. We weten hoe het voelt, we hebben die periode ook meegemaakt.
    Sterkte, Kaaty

  12. wat een mooi verhaal, het lijkt wel of je over mijn “opoe” schrijft, bij haar was het, precies zo, komen toch de gedachten aan weer boven.

    groetjes Greet

  13. en ik moet ook een traantje wegpinken, oeps nu rolt hij toch over mijn wang. Mijn ouders zijn ook niet meer zo jong namelijk. Je schrijft echt heel mooi Bertus.
    carla

  14. moet ik echt een traan wegpinken en een brok in mijn keel doorslikken. Wat ben ik blij dat mijn ouders nog zo jong zijn…

    Susanne

  15. moet ik echt een traan wegpinken en een brok in mijn keel doorslikken. Wat ben ik blij dat mijn ouders nog zo jong zijn…

    Susanne

  16. Ik werd er helemaal stil van, ontroerend en sommige dingen zo herkenbaar. Sterkte en wie weet levert het zoeken toch wat op.
    Karine

  17. prachtig verhaal, geen andere woorden voor!

    Groetjes, Francisca

  18. ben ik van dit verhaal. Een prachtig en ontroerende kleine geschiedenis.

    Ik heb al vaker wat van je gelezen en ik vind dat je goed kan schrijven.

    Groet van Tanja

  19. Wat een mooi verhaal, leuk dat je het weer hebt opgepakt ! Complimenten !

    Carla

  20. wat een ontroerend verhaal. Het doet me erg aan mijn oma denken…

    Heel veel sterkte hiermee!
    Chris

Geef een reactie