geurherinneringen

geuren die jeugdherinneringen terug halen Deel 1
Laatst had ik het weer. Ik liep met een vriend door de straten van Amsterdam te zwalken en we hadden honger. Normaal duik ik zelf in z’n geval een restaurantje binnen, het liefst een Chinees, waar ze binnen het kwartier een flinke hap voedsel voor je op tafel zetten. Maar de vriend lust geen Chinees (“zit geen vet aan” grapte hij,) en is een overtuigde snacker. Ik liet me overhalen en we stapten een snackbar binnen. Toen ik daar de vetwalm opsnoof verzeilde ik prompt in 1963.
Ik was 12 jaar en zag mezelf zo in Automatiek De Boer staan, toen de populairste automatiek van Den Helder, waar ik hebberig zo’n goudbruine kroket uit de muur trok. Het was dan meestal zo’n slappe, zo’n ranzig smakende kroket die al de hele dag in dat vakje had gelegen en eindelijk door mij uit zijn lijden werd verlost. Als ik echt honger had trok ik daarna ook nog een knakworstje uit zo’n hokje, zo’n worstje die meestal van ouderdom al een beetje was opengebarsten en schrokte die er achteraan. Heerlijk vond ik dat, al had ik wel de hele verdere avond oprispingen van die vette dingen. Er kwam vrij plotseling een einde aan toen ik na weer zo’n snackmaaltijd nog even ging voetballen met een paar jongens uit de buurt en iemand de bal hard op m’n maag schoot. De nog niet geheel verwerkte kroket en knakworst schoten omhoog en na een een paar keer kokhalzen spoot de rotzooi, vermengd met veel maagzuur, naar buiten.
Sinds die dag heb ik dit soort dingen vrijwel nooit meer gegeten, hooguit een verdwaalde bitterbal tijdens een bruiloft of partijtje. Ik loop met een grote boog om die frituurhokken heen, voorgoed genezen van die lucht.
Tot die dag in Amsterdam. Net als vroeger waren er houten bankjes zonder rugleuning geplaatst en ik zag een hele muur met glazen hokjes, sommige dingen veranderen niet. Het enigste verschil was dat de kroket twee gulden duurder was geworden. Terwijl m’n vriend zich te goed deed aan de vette slappe kroketten die waarschijnlijk al de hele dag in het vakje hadden gelegen en ik met m’n gedachten in 1963 was verdwaald voelde ik het maagzuur weer omhoog komen. Het was nu alleen al die vette frituurwalm die me deed huiveren. Verbaasd nagestaard door m’n vriend vluchtte ik naar buiten en leegde m’n maag in de dichts bijzijnde steeg.

Deel 2
Een andere geurherinnering heb ik met, schrik niet, Meester G.B.J.Hilterman. Ik was een jaar of 10 en we aten ook zondags, net als andere dagen, op een vaste tijd. 1960 was het, zo ongeveer. Alles was zeker en vast, modaal gezin, vader en moeder, gescheiden werd er nauwelijks in die tijd, 3 zoons waarvan ik de jongste was (ben) en half twee ‘s middags, meen ik me te herinneren, het praatje van Hilterman op de radio over de toestand in de wereld. Net als hij zijn praatje begon zaten wij aan het toetje van de zondagse maal en dat was traditioneel paprijst met bruine suiker, gewelde rozijnen, kaneel en een flinke klont roomboter er bovenop die je liet smelten en dan met de andere ingredienten door de paprijst roerde.
We moesten dan altijd stil zijn van vader want hij wenste graag door Hilterman op hoogte te worden gehouden over de toestand in de wereld. Zwijgend aten we dan de paprijst, toen luisterden kinderen nog naar hun vaders, en kwamen daardoor ook op de hoogte van de (gekleurde) mening van Hilterman over de wereldpolitiek. Je kunt van Hilterman vinden wat je wilt, maar hij had een mooie markante stem. En die paprijst vond ik erg lekker, die hoorde gewoon bij die stem.
Jaren later, toen ik allang het huis uit was, at ik altijd dezelfde paprijst als ik die stem van Hilterman weer eens hoorde. Dat gerecht paste voor mij bij Meester G.B.J. Hilterman die ik overigens allang een veel te rechtse bal vond.
Na zijn dood heb ik het eigenlijk nooit meer gegeten. Met hem is de paprijst blijkbaar ook het graf in gegaan.

Bertus

8 Reacties

  1. de smaakherinnering bij GBJ Hilterman. We lunchten op zondag met brood met in elk geval pekelvlees. Vaak ook lever met spekjes en ook altijd wel kaas. (wij aten ‘s avonds warm). De stem van Hilterman roept voor mij nog steeds onmiddellijk de smaak van pekelvlees op, hoewel ik al 26 jaar geen vlees meer eet.

    Overigens allemaal erg leuke verhalen, Jodocus, ik kwam er toevallig in terecht en heb zze allemaal met plezier gelezen!

    groet,

    Hannie

  2. Meester G.B.J. ging steevast gepaard met groentesoep met een boterham met boter en dan lekker “soppen”.
    Andrea

  3. Ik ben bijna 26, kom dus eigenlijk net kijken, maar ook ik heb zo’n herinnering. Mijn grootvader at altijd die kleine Diele snoepjes (klein, rond, rood metalen blikje) die hij altijd liefdevol met zijn kleinkinderen deelde. Na zijn dood heb ik ze nooit meer gezien, totdat ik in Ierland zat. Een van mijn collega’s haalde zo’n blikje uit zijn tas een maakte het open. Ik zag mezelf direct weer bij mijn opa zitten in zijn oude rookstoel, goede sigaar bij de hand en zo’n heerlijk snoepje in onze mond. En ook al miste ik mijn opa weer even heel erg, ik kon het toch niet laten nog een snoepje uit het blikje te halen.

    Je schrijft erg leuk en ik kom zeker nog eens langs om wat meer te lezen.

    Groetsels,
    Petra

  4. weer een leuk artikel Bertus! Aan G.B.J. koppel ik niet direct een geur, maar wel weet ik nog hoe de hoestbonbons van mijn vader roken die hij altijd in de auto at toen hij gestopt was met roken, ik word er nu nog wagenziek van…
    Carla

  5. Dat komt me bekend voor, wij zaten ook altijd aan tafel als Hilterman zijn praatje hield, en moesten dus stil zijn. Alleen waren wij niet met het toetje, maar met de aardappels en bloemkool bezig, met een papje, jasses. Als ik bloemkool met een papje zie, hoor ik nog altijd Hilterman. En ff voor de duidelijkheid, ik vind bloemkool lekker, maar ik gruw van papjes over mijn bloemkool….
    Carla

  6. wat komt me dit heel erg bekent voor als ik dit zo lees kan ik me dit zo weer voor de geest halenheel mooi ihiihihh alles moest altijd stil zijn en die rijstepap was heel erg lekker
    groetjes alie

  7. zijn je natuurlijk voorafgegaan en hebben grootse literatuur opgeleverd.

  8. Laatst liep ik in m,n geboortestad rotterdam over de havenstraat langs een struik. Daar kwam een geur vanaf die ik altijd rook in een plantsoen waar ik als kind speelde. Deze geur knalde er heel verrassend in en de deja vu`s waren niet van de wind.
    Leuke ervaring was dat!
    Liefs van Louise.

Geef een reactie