Smulweb Blog

Je koekje bij de koffie

de pompoen

pompoen in de keuken,als decoratie of met haloweeen

De pompoen (familie van de meloen, augurk en komkommer) komt in verschillende vormen en gewichten voor. Het stevige vruchtvlees is wit, geel of oranje van kleur en heeft een milde smaak. Pompoen kan zowel gebruikt worden voor hartige als zoete gerechten.

SOORTEN

Er bestaan zo'n 900 verschillende soorten pompoenen. Om daar wegwijs in te raken, wordt er gewoonlijk een breed onderscheid gemaakt volgens de seizoenen waarin de vruchten geoogst worden. Winterpompoenen en zomerpompoenen.

Zomerpompoenen worden onrijp geoogst. Ze zijn sappig, hebben een dunne schil en zijn niet lang houdbaar. Courgettes en Patissons zijn zomerpompoenen. Een andere zomerpompoen is de spaghettipompoen. Dat is een langwerpige pompoen die zijn naam te danken heeft aan zijn draderige vruchtvlees dat na het koken veel uiterlijke overeenkomsten met spaghetti vertoont.

Winterpompoenen blijven op een koele plaats enkele maanden goed. Ze worden geplukt als ze volgroeid zijn en hebben een dikke leerachtige schil die niet voor consumptie geschikt is. De grote, geribbelde reuzenpompoen of gele reus is de bekendste soort. Er bestaan heel veel varianten van de reuzenpompoen: bv. de 'Rode Centaar' met een gewicht tussen de 4 en 20 kg; de 'Dikke Gele Parijse' met een gewicht tussen de 15 en 50 kg, enz? De grootste pompoen ter wereld weegt maar liefst 250 kg. Niettemin geldt hier de regel: hoe kleiner hoe beter. De smaak van kleinere winterpompoenen (bv. De Japanse soorten) is zoeter dan die van de grote exemplaren. Een andere winterpompoen is de kastanjepompoen. Deze is groen van kleur en heeft een pittige smaak, een beetje zoals kastanjes.

ORIGINE

De pompoenen werden al zo'n 7.000 voor Christus in Midden- en Zuid-Amertika verbouwd. Bij Indianenvolkeren zoals de Azteken waren ze vooral populair omdat ze zolang bewaard konden worden. Ze waren bovendien een symbool voor de zon, die bij de Azteken een zo belangrijke rol speelde. In de 16e eeuw brachten kolonisten de pompoen mee naar Europa.

Het woord pompoen is afgeleid van het Griekse 'pepon', wat 'meloen' betekent. Dat de oude Grieken pompoenen en meloenen niet uit elkaar konden houden, is niet zo verwonderlijk. Ze maken immers deel uit van dezelfde familie. 'Pepon' is later door de Fransen veranderd in 'Pompon'. De Engelsen bedachten dan weer de naam 'Pumpion' en uiteindelijk veranderden Amerikaanse kolonisten de naam in 'Pumpkin' wat bij ons 'Pompoen' geworden is.

VOEDINGSWAARDE PER 100 G

26 kilocalorieen

0,5 g vezels

6,5 g koolhydraten

1 g eiwitten

9 mg vitamine C

SMAAK

De pompoen heeft een milde zoete notensmaak en wordt daarom veel in kruidige gerechten gebruikt.

BEWAREN

Zomerpompoenen moeten bij aankoop een glanzende schil hebben, terwijl winterpompoenen mat van uitzicht moeten zijn. Ze moeten allebei stevig aanvoelen. Winterpompoenen kunnen in tegenstelling tot zomerpompoenen 2 tot 6 maanden bewaard worden op een koele, droge plaats (op kranten of op stro). De steel moet intact zijn, anders gaan ze rotten. Het aangesneden vruchtvlees kan nog enkele dagen in een plastiekzak in de koelkast bewaard worden of ingevroren worden.

SCHOONMAKEN

De pompoen doormidden snijden en de zaden en vezels verwijderen. Het vruchtvlees kan in repen of blokken gesneden worden. De schil van de winterpompoen is niet eetbaar.

GEBRUIK

Winterpompoen kun je in blokjes koken, bakken of stoven. Een spaghettipompoen moet in zijn geheel worden gekookt. Dit doe je door met een metalen staaf twee gaatjes in de schil te prikken zodat het kookvocht tot binnenin de pompoen kan doordringen. De kooktijd bedraagt zo'n 35 minuten. Laat de pompoen vervolgens even uitlekken, snij hem doormidden en verwijder de zaden en de draden. De geur van het vruchtvlees heeft iets van honing en citroen. Deze pompoensoort smaakt lekker met knoflookboter of pesto.

Tip voor de versiering: je kan een uitgeholde pompoen gebruiken als soepkom of slakom.

BIJZONDERE EIGENSCHAPPEN

De pompoen spreekt al eeuwenlang tot de verbeelding van de mens, wellicht door zijn grote omvang en felle kleur. In het sprookje van Assepoester verandert de goede fee een pompoen in een gouden koets. Ook in andere culturen neemt de pompoen een prominente plaats in. Zo speelt hij in Indiase mythen de rol van beschermer, terwijl hij in de Afrikaanse folklore symbool staat voor wedergeboorte.

De pompoen is ook al eeuwen het symbool van het sinds kort ook bij ons populaire Halloweenfeest (31 oktober). Deze dag was oorspronkelijk het begin van het oud-Keltische nieuwjaar. Om de kwade geesten van het voorbije jaar te verjagen, werden vuren aangestoken. Op den duur werden deze vuren vervangen door lampions, vervaardigd uit knolrapen of pompoenen. Dit gebruik is nog steeds populair, vooral bij kinderen die in de pompoenen griezelige gezichten uitkerven.

Naar aanleiding van Halloween worden - vooral in de Verenigde Staten - ook regelmatig pompoenwedstrijden georganiseerd. Kwekers strijden dan om de titel van grootste en zwaarste pompoen. Die eer is weggelegd voor de 'Atlantic giant' met een gewicht tot 250 kg.

BESTE PERIODE

Pompoenen zijn het hele jaar verkrijgbaar, maar in de herfst en het begin van de winter is de aanvoer het grootst.

Home Recepten