Mag je kaas eten als je zwanger bent? Deze vraag wordt in de kaaswinkel vaak gesteld, als gevolg van een aantal meningen die de ronde doen over Listeria besmetting. Gelukkig is het antwoord ja, kaas is zelfs een belangrijke bron van voedingsstoffen (zoals kalk), die juist tijdens de zwangerschap zo belangrijk zijn. MAAR…..het is belangrijk om op te letten dat je geen RAUWMELKSE, ZACHTE kazen eet, i.v.m. een mogelijke besmetting met de Listeria bacterie. Een boterham met goudse kaas kan dus geen kwaad, evenals de meeste buitenlandse kaassoorten. Alleen bij zachte kaassoorten (kazen die gaan “lopen” als ze rijp c.q. op kamertemparatuur zijn) moet je je afvragen of ze van rauwe (ongepasteuriseerde) melk zijn.Listeria is een algemeen voorkomende bacterie die vooral aanwezig kan zijn op rauwe, ongewassen groenten en in een aantal levensmiddelen. De Listeria-bacterie kan zich snel vermenigvuldigen in voedingsmiddelen die onvoldoende (niet door en door) verhit zijn geweest, te lang zijn bewaard of onder slechte hygienische omstandigheden zijn geproduceerd of klaargemaakt. De Listeria-bacterie vermeerdert zich bij voorkeur op: pate, voorverpakte of te lang bewaarde salades, koude kip, zachte kaassoorten van ongepasteuriseerde (rauwe) melk (zoals Brie de Meaux (boerenbrie), Camembert “au lait cru” (=van rauwe melk)(Boerencamembert),Reblochon “fermier” (=op de boerderij gemaakt, dus meestal rauwmelks), Coulommiers en Vacherin) en in koudgerookte of rauwe vis en schaal-en schelpdieren (zoals gerookte zalm en oesters). De listeria-bacterie vermenigvuldigt zich ook bij lage temperaturen (zoals in een huis-houdkoelkast met een temp. van 7 gr. C.). Het verdient dan ook aanbeveling uitsluitend vers bereid voedsel te consumeren en vers voedsel in ieder geval niet langer dan 12 uur te bewaren.De Listeria-bacterie kan een infectie veroorzaken bij mensen die voedsel consumeren dat met deze bacterie is besmet. Deze infectie, ook wel Listeriose genoemd, kan bij gezonde volwassenen en kinderen nauwelijks kwaad; zij kunnen door zo’n infectie hooguit enkele dagen wat griepachtige klachten krijgen. Maar voor zwangere vrouwen en personen die door ziekte of ouderdom een verminderde weerstand hebben kan het wel gevaarlijk zijn. Een Listeria-infectie wordt bij zwangere vrouwen overgedragen op de foetus en dat kan ernstige gevolgen hebben, zoals een doodgeboren kindje, een miskraam of een ernstig zieke pasgeborene.De incubatietijd van Listeriose is nog niet exact bekend. De tijd tussen besmetting met Listeria en de eigenlijke infectie ligt waarschijnlijk ergens tussen de twee en de negentig dagen. Bij gezonde volwassenen (zwangere vrouwen inbegrepen) geeft een Listeria-infectie doorgaans geen klachten, of vage klachten zoals lichte koorts, hoofdpijn en andere griepachtige pijnen. Slechts sporadisch gaat Listeriose gepaard met ernstige ziekteverschijnselen en hoge koorts. Het is dus zelfs vaak voor een huisarts moeilijk om Listeriose te herkennen.
Voor gezonde volwassenen en kinderen is Listeriose geen reden om de huisarts te raadplegen. Voor zwangere vrouwen en personen met een verlaagde weerstand is het in verband met de risico’s noodzakelijk direct de dienstdoende huisarts te consulteren. Zwangere vrouwen bij wie Listeriose wordt vermoed moeten ter bescherming van hun kindje direct met antibiotica worden behandeld.De Listeria-bacterie wordt volledig uitgeschakeld door normale kookprocedures, dus als het voedsel door en door is verhit. Dit geldt ook voor kant-en-klaar maaltijden. Op de volgende zaken dient speciaal gelet te worden:

*Zelfgebraden kip: altijd door en door verhitten (dus niet roze). Eventuele restjes direct in de koelkast zetten en binnen 12 uur gebruiken.
*Kip uit afhaalrestaurants: goed warm houden en direct eten. Nooit koud eten!
*Zelfgemaakte pate: altijd binnen 12 uur gebruiken. Het niet gebruikte deel direct invriezen. Ontdooien in de koelkast en direct gebruiken. Niet opnieuw invriezen!
*Zelfgemaakte salades: altijd bereiden van goed schoongemaakte en met overvloedig water gewassen, verse groenten. Direct eten, restjes niet bewaren.
*Koud vlees: is niet veilig. Het is raadzaam deze producten niet te gebruiken.
*Vlees en vis uit blik: direct gebruiken, restjes maximaal 12 uur in de koelkast bewaren.
*Dressings e.d.: “fabrieksdressing” uit flessen zijn veilig mits niet te lang bewaard. “Verse” dressing die in een winkel of restaurant langere tijd in een open pot heeft gestaan kan beter vermeden worden.
*Warm voedsel geleidelijk afkoelen, dek het vervolgens af en bewaar het in de koelkast.
*Bevroren voedsel nooit bij kamertemperatuur ontdooien, maar uitsluitend in de koelkast. Vervolgens moet het door en door verhit worden.
*Reinig de koelkast regelmatig.
*Kaas: harde kaassoorten van gepasteuriseerde maar ook van ongepasteuriseerde rauwe melk zijn veilig: de zuurgraad van deze kaassoorten is dusdanig hoog dat de Listeria-bacterie in deze producten niet kan overleven. Zachte kaassoorten vormen een risico, met name zachte kaassoorten van rauwe, ongepasteuriseerde melk. Tijdens de zwangerschap en bij verminderde weerstand als gevolg van ziekte of ouderdom moet de consumptie van deze kazen vermeden worden. Worden deze kazen echter in een door en door verwarmd gerecht verwerkt dan wordt de eventueel aanwezige Listeria-bacterie volledig uitgeschakeld. Zachte kazen van gepasteuriseerde melk leveren doorgaans minder problemen op. Als deze kazen hygienisch bereid, vervoerd, bewaard, verpakt en verhandeld zijn en vers geconsumeerd worden is de kans op een Listeria-besmetting gering. Koop deze kazen bij een vertrouwd adres, let op dat men hygienisch te werk gaat en de voorgesneden kazen netjes verpakt in de koeltoonbank heeft liggen. Bij een goede speciaalzaak weet men welke kaas je beter niet kunt eten!
*Voorts moeten afdoende hygienische maatregelen getroffen worden nadat men in aanraking is geweest met tuinaarde, potgrond, dierlijke of menselijke uitwerpselen.De tekst van “Listeria, wat is dat?” is overgenomen uit de brochure “Kaas en andere levensmiddelen tijdens de zwangerschap” (copyright Jos van Ruitenbeek 1996). De inhoud mag met bronvermelding geheel of gedeeltelijk worden overgenomen zonder voorafgaande toestemming van de auteur.Zijn er nog vragen (bijv. met betrekking op een specifieke kaassoort, of deze rauwmelks is), geef een reactie, antwoord volgt zo spoedig mogelijk.
Enne….een fijne zwangerschap en voorspoedige bevalling toegewenst