Geschiedenis van feta Feta is misschien wel de oudste kaas ter wereld. Over de historische oorsprong van feta tast men in het duister. Wel is (nagenoeg) zeker dat deze kaas is ontstaan in een gebied dat wordt begrensd door Triëst in het noorden, de piramiden in het zuiden, Sicilië in het westen en Perzië in het oosten. Vast staat ook dat fetakaas al eeuwenlang – waarschijnlijk zelfs al duizenden jaren lang – een belangrijke handelswaar is in heel dit gebied, waar feta in vele varianten werd gemaakt van de plaatselijk voorhanden zijnde melk, ongeacht of die afkomstig was van buffels, schapen, geiten of koeien. Op afbeeldingen uit de klassieke Oudheid is te zien hoe belangrijk deze kaas was in het dagelijks leven van toen. Volgens de Griekse mythologie nuttigden oppergod Zeus en zijn zoon Hermes, weidegod en beschermer van de herders en de kudden, ooit een landelijk (goden)maal bestaande uit onder andere een kaas, die misschien wel de voorloper was van het tegenwoordig zo welbekende fetakaasje.

Homerus beschrijft hoe de Cycloop Polyphemus op primitieve wijze een kaas bereidde door de melk van zijn vee te bewaren in leren zakken, waarin deze dankzij de in de zak aanwezige melkzuurbacteriën snel stremde. Door verhitting werd de wrongel van de wei gescheiden. De wrongel werd vervolgens in de openlucht gedroogd en meteen gegeten. Om deze verse kaas langer te bewaren voegde men zout toe.

Wat betekent het woord feta?
Het woord “feta” is van oorsprong Italiaans en betekent “plak”. Dat feta zijn naam heeft te danken aan een Italiaans woord heeft waarschijnlijk alles te maken met het feit dat Italiaans een belangrijke rol speelde als handelstaal in het oostelijke Middellandse-Zeegebied, waar het woord in de loop der tijd een verzamelnaam is geworden voor deze eenvoudige verse ziltige kaas, die in plakken werd verkocht. Voor veel mensen in het oostelijke Middellandse-Zeegebied en het Midden-Oosten is kaas net zoals toen nog steeds de belangrijkste bron van dierlijk eiwit, omdat vlees in deze landen geen belangrijk deel uitmaakt van de maaltijd.

Hoe wordt feta gegeten?
Feta wordt 's morgens, 's middags en 's avonds gegeten, vaak opgerold in een pannenkoekachtig brood (pita) met verse kruiden en wat tomaat en komkommer. Vakantiegangers keerden uit het zuiden terug met enthousiaste verhalen en langzamerhand werd het ook in de rest van Europa een belangrijk culinair ingrediënt.

Door de aangepaste Europese regelgeving mag alleen kaas gemaakt van minimaal 70% schapenmelk en maximaal 30% geitenmelk en geproduceerd in bepaalde delen van Griekenland, feta heten. Veel consumenten in West- en Noord-Europa geven de voorkeur aan Mediterrane stijl witte kaas op basis van koemelk vanwege de aangename, iets mildere smaak. Het grootste deel van de in Nederland gegeten witte kaas is tegenwoordig Deense Mediterrane stijl-witte-kaas, gemaakt van koemelk.

Hoe wordt de Deense Arla Apetina® geproduceerd?
In de jaren ’30 is de productie van de Deense Mediterrane stijl-witte-kaas gestart die in de zestiger jaren doorontwikkeld is naar de zachte witte kaas die we vandaag de dag kennen onder het merk Arla Apetina®. Dit wordt gedaan door toevoeging van het enzym lipase aan koemelk, waardoor de smaak van schapenmelk wordt nagebootst.

De productie van Arla Apetina® vindt op 2 wijzen plaats, waarbij steeds wordt uitgegaan van gepasteuriseerde melk.

Arla Apetina® 2 productiewijzen: Traditioneel en UF
De traditionele witte kaas wordt als volgt bereid:
Nadat de melk in een kaasbak is gegoten, worden melkzuurbacteriën (=zuursel) en stremsel toegevoegd. Zodra de melk begint te stremmen, wordt de wrongel (= de gestolde melkmassa) in kleine stukjes gesneden waardoor de wei (= het vocht) gemakkelijker kan weglopen. De wrongel wordt geroerd en vervolgens in rechthoekige of ronde kaasvormen gedaan. Daarna wordt de kaas in een zoutoplossing gelegd. In sommige gevallen wordt de witte kaas rechtstreeks in de verpakking gelegd en met pekel overgoten. Traditionele witte kaas heeft een stevige, kruimelige structuur met kleine gaatjes.

De varianten Arla Apetina® blokjes in gekruide olie worden volgens dit procédé bereid.

Ultrafiltratie (UF-kaas) is witte kaas waarbij de melk eerst door een fijnfilter wordt geleid om de wei van de wrongel te scheiden. Hierna wordt aan de vloeibare wrongel zuursel toegevoegd. De kaasmassa blijft in de melktank staan om te verzuren. Vervolgens wordt stremsel toegevoegd en onmiddellijk daarna wordt de kaasmassa in de verpakking getapt. De kaas blijft nu gedurende 24 uur in de verpakking staan om te stremmen. Vervolgens wordt pekel toegevoegd, waarna de verpakking wordt gesloten. Deze witte kaas heeft een gelijkmatige, lichtromige structuur zonder gaatjes en is iets minder sterk van smaak. De plak Arla Apetina® en de blokjes in pekelwater worden volgens dit procédé bereid.

Tips voor het gebruik van Arla Apetina®

Voor de salade

  • Meng verkruimelde Arla Apetina® met gehakte olijven en gehakte peterselie en strooi het mengsel over pastagerechten en salades.
  • Pureer Arla Apetina® in een vijzel of blender. Voeg een beetje olijfolie, citroensap en peper toe en gebruik het mengsel als een dressing voor een salade met sla, venkel en kerstomaatjes.
  • Arla Apetina® in blokjes of een plak Arla Apetina® is onmisbaar in de klassieke tomatensalade met olijven, gehakte ui en olie / azijn dressing.
  • Serveer een warme salade door bijvoorbeeld lente-uitjes en verse spinazie in de boter te smoren. Als de groenten klaar zijn, voeg dan Arla Apetina® blokjes toe. Breng op smaak met zout en peper. Serveer onmiddellijk met kleine stukjes varkenshaas of gebraden lamsvlees en geroosterde pijnboompitten.

    Warme gerechten

  • Nieuwe aardappelen: meng de warme aardappelen met Arla Apetina® in blokjes of Arla Apetina® verkruimelde plak. Voeg groene kruiden toe.
  • In een handomdraai een snelle warme pasta? Voeg Arla Apetina® blokjes, gehakte verse muntblaadjes en gehalveerde cherry tomaatjes toe aan vers gekookte pasta.
  • Maak een kruidenmengsel met verkruimelde Arla Apetina®, versgemalen zwarte peper en fijngehakte groene verse pepers. Gebruik het als een strooisel over pasta met een tomaten- of vleessaus .
  • Maak een kaaspesto in een blender of keukenmachine bestaande uit 75 g Arla Apetina® met 50 g pijnboompitten, verse basilicum blaadjes, 1 teentje geperste knoflook, een beetje zout en peper en een goede dl olijfolie. Meng het tot een gladde massa. Meng de pesto in vers gekookte pasta.
  • Meng Arla Apetina® met fijngeraspte citroenschil en fijngehakte zongedroogde tomaten in olie en marineer vlees of vis hiermee vóór het bakken.
  • Voeg in een kom met Arla Apetina® olijfolie toe met teentjes knoflook en
    fijngesneden verse chili. Laat het een dag trekken in de koelkast. Neem de kaas en verkruimel het over een gebraden biefstuk.

  • Een omelet krijgt een pittige smaak als je een beetje verkruimelde Arla Apetina® en evt. fijngehakte kruiden toevoegt.
  • Verkruimel Arla Apetina® op de pizza.
  • Meng Arla Apetina® in de vulling voor gehaktballen / gehaktbrood – bij voorkeur samen met de gehakte peterselie en knoflook.
  • Voeg Arla Apetina® toe aan het deeg voor brood. Voeg ook olijven zonder pit toe aan het deeg.

    Diversen

  • Prak een plak Arla Apetina® samen met kruiden en smeer het i.p.v. boter op een broodje met sla en ham.
  • Maak een verse kaasdip voor groenten of chips door Arla Apetina® met yoghurt te pureren in een blender.

    Op de pagina van Arla Apetina staan nog veel meer recepten!