Wie zijn jonge kinderen niet dagelijks braaf tien druppels vitamine D toedient, kan rekenen op strenge preken van de medewerkers van het consultatiebureau. Broze botten! Meer kans op infecties! Algehele malaise en spierzwakte: dat staat uw kind te wachten als het een vitamine D-tekort oploopt. Maar ook steeds meer volwassenen slikken trouw de druppeltjes of pilletjes om een tekort aan vitamine D te voorkomen of bij te spijkeren.

Winter
Zouden alle Nederlanders dagelijks wat vitamine D moeten slikken? "Zeker niet alle Nederlanders. Het gaat om de risicogroepen en die zou ik het in de winter willen aanbevelen", antwoordde Jos Wielders, klinisch chemicus in het Meander Medisch Centrum in Amersfoort, zaterdag in BNR Gezond.

Ilse Grootjans-Geerts, huisarts in Amersfoort, zei het met Wielders eens te zijn. "De risicogroepen zijn bekend."

Hype?
Eigenlijk is het geen vitamine, maar een voorloper van een hormoon waarvan de werking lange tijd werd onderschat. Tot een paar jaar geleden. Steeds meer artsen en onderzoekers ontdekten dat vitamine D veel goed doet, veel kan mensen helpen. Daar komt nog eens bij dat talloze mensen aan een tekort lijden. De vraag rijst of vitamine D het antwoord is op veel vage medische klachten of dat hier sprake is van een kleine hype en of er inmiddels te veel belang wordt toegeschreven aan vitamine D.

Spierfunctie
Wielders: "De laatste tientallen jaren zijn we erachter gekomen dat vitamine D nodig is voor normale spierfunctie. Bij een ernstig tekort zien we spierstoornissen die dramatisch kunnen oplopen. En verder is bekend dat het nodig is voor ons immuunsysteem, dat het risico op *** vermindert en dat het ook het risico op ziektes als diabetes vermindert." Met name het element richting *** vraagt veel aandacht en is het moeilijkst om te bewijzen, stelde Wielders.

Voeding
Het is onjuist om te denken dat alleen met goede voeding voldoende vitamine D wordt opgenomen. Het meeste moet via blootstellen van de huid aan zonlicht worden aangemaakt. Alleen in vette vis als zalm of paling zit een beduidende hoeveelheid vitamine D.

Wielders: "Onze Gezondheidsraad heeft haar adviezen in 2008 alleen gebaseerd op de effecten van vitamine D op botten en alle andere effecten buiten beschouwing gelaten. Daarom zijn de adviezen van de Gezondheidsraad ten aanzien van de gewenste vitamine D spiegel te laag."

Tropen
"Ik ben een van de eersten die er, met name bij de allochtonenpopulatie, op gewezen heeft dat het buitengewoon belangrijk is", vulde huisarts Ilse Grootjans-Geerts aan. "Ruim tien jaar geleden bleek dat bij allochtonen een heel lage concentratie vitamine D aangetroffen was. Dat was niet alleen omdat zij een hoofddoek op hebben, maar ook omdat zij gewend zijn om de zon te mijden. Iedereen die wel eens in de tropen heeft gewoond, weet dat ′ie niet tussen 12 en 15 uur buiten in de zon komt. Deze gewoonte nemen zij mee. Ook de allochtonen die geen hoofddoek dragen hebben door deze gewoonte een vitamine D-tekort."

Tussen 11 en 15 uur
Na 17 uur in de zon komen heeft geen enkele invloed op het vitamine D-′level′. Grootjans-Geerts: "Ook Nederlanders beseffen dat te weinig. Alleen maar in de zomermaanden, als de -r- uit de maand is, vorm je tussen 11 en 15 uur vitamine D. Buiten die tijd nauwelijks."

Door ervoor te zorgen dat ze genoeg vitamine D binnenkrijgen tijdens hun zwangerschap, kunnen vrouwen het risico op luchtweginfecties in het eerste levensjaar van hun baby terugdringen. Dat schrijven onderzoekers van het UMC Utrecht maandag in het wetenschappelijke tijdschrift Pediatrics.

De onderzoekers bekeken het vitamine D-gehalte in het navelstrengbloed van 156 baby′s en volgden het kind gedurende het eerste levensjaar. Kinderen met een te lage concentratie vitamine D bleken veel meer kans te hebben op een infectie met het RS-virus (RSV).

In Nederland worden jaarlijks tweeduizend kinderen opgenomen in het ziekenhuis met RSV, van wie 150 op de intensive care. Het is een typische winterkwaal, in deze tijd van het jaar komt het virus niet voor.