1. Home
  2. Artikelen
  3. fruit-alfabet

fruit-alfabet

FRUIT ALFABET

Vooral in de zomermaanden gaat er niks boven zo?n heerlijke, rijpe, zachte en zoete aardbei. Dan zijn ze ook het lekkerst want ze worden ?s zomers in eigen land vers geoogst. In de lente komen ze uit Spanje, in de wintermaanden vind je zomerkoninkjes van het Zuidelijk Halfrond in de winkel. Was aardbeien voor gebruik voorzichtig in koud water en verwijder daarna pas de kroontjes. Heel lekker bij: slagroom, ijs, in een bavarois en yoghurt en, niet te vergeten: in de fruitsalade.

Abrikozen zijn het lekkerst zonder hun fluweelachtige, stugge velletje. Als je ze een half minuutje in kokend water legt, laat dit makkelijk los. Het stevige vruchtvlees is niet alleen vers heel lekker, abrikozen zijn ook heel smakelijk als ze gedroogd zijn. Voor gebruik maak je gedroogde abrikozen met water, thee, wijn of een andere alcoholische drank weer zacht. Verse abrikozen kun je het beste op een koele plaats (niet in de koelkast!) of de fruitschaal bewaren. Smaak en aroma blijven dan het best bewaard. Ze zijn heerlijk in een vruchtencompote, bij wildgerechten en als vulling voor vlaai.

Een crime om schoon te maken, maar wel heel lekker: verse ananas. Een rijpe ananas herken je aan de geur. Die is, net als de smaak, heerlijk fris zoet. Ook laten de blaadjes bij een rijpe ananas gemakkelijk los. Verse ananas bevat, net als kiwi, een stof, die ervoor zorgt dat zuivelproducten die je ermee vermengt na enige tijd waterig worden. Ananas uit blik heeft dit effect niet. Succesvolle combinaties met ananas zijn: verse ananas bij kip, bij ijs en / of slagroom. Tip: als je de vrucht in de lengte doorsnijdt en het vruchtvlees er uit haalt, kun je de lege schil gebruiken als schaaltje voor een exotische vruchtensalade. Ook daarin is ananas heerlijk.

De appel is de populairste vrucht in ons land. Je hebt hand- en moesappels, de laatste zijn meestal wat zuurder en koken makkelijker stuk. Handappels moeten stevig aanvoelen als je ze koopt, bewaar ze in de koelkast dan blijven ze lekker knapperig. Ze kleuren na het schillen snel bruin. Om verkleining te voorkomen kan je de appel besprenkelen citroensap. Behalve in salades zijn appels natuurlijk bijzonder lekker in de appeltaart (neem hiervoor grote, stevige appels), in combinatie met rode kool en zuurkool en met diverse noten.

De banaan heeft veel broertjes en zusjes: appelbanaantjes, rode bananen, bakbananen. Die zie je echter alleen in gespecialiseerde toko?s. Wat je in de supermarkt en bij de groenteboer koopt, is de zogenaamde dessertbanaan. Welke soort je ook hebt, bananen komen allemaal uit Zuid-Amerika en kunnen geen van alle tegen kou. Bewaar ze dus niet in de koelkast, maar op een koele plaats. Bananen rijpen na op de fruitschaal, besprenkel ze na het pellen met citroensap; dat voorkomt verkleuring. Bakbananen zijn lekker bij pittige Oosterse gerechten, in combinatie met pinda?s of kokos. De gewone dessertbanaan doet het heel goed in shakes en is, al dan niet geprakt, geschikt als babyvoeding. Liefhebbers doen schijfjes banaan ook wel op kaastosti?s en -pannenkoeken.

Bessen zijn, net als bramen, typische zomervruchten, en komen voor in een heleboel soorten. Bekend zijn vooral de rode bessen, bosbessen en kruisbessen. Sommige soorten zoals rode en witte aalbessen, blauwe bessen en kiwi?s (ook een bes) kun je rauw eten, andere (cranberry?s, vossebessen) moet je eerst koken. Ze zijn dan een heerlijke basis voor siroop, jam en allerhande compotes, die je kunt serveren als begeleiding bij wild en gevogelte of als toetje. Was bessen voor gebruik eerst in koud water. Als je dit snel doet, behouden ze hun aroma het best. Verwijder daarna pas de steeltjes om te voorkomen dat ze te veel water opnemen. Uitgespreid op een bord zijn bessen in de koelkast 1-2 dagen houdbaar.

Bramen zijn familie van de aardbei. Ze bestaan uit talrijke zogenaamde deelvruchtjes. Ze komen in de zomer uit eigen land, maar ze worden ook geimporteerd, onder andere uit Duitsland en Frankrijk. Voor gebruik de bramen eerst wassen en daarna de kroontjes verwijderen. Net als bessen zijn ze uitgespreid op een bord 1-2 dagen in de koelkast houdbaar. Van bramen kun je heerlijke bavarois maken; wrijf de bramenpuree wel eerst even door een fijne zeef om de pitjes te verwijderen.

De carambola is een opvallende verschijning en wordt vanwege zijn vijfpuntige vorm ook wel stervrucht genoemd. Carambola?s zijn onder andere afkomstig uit tropisch Afrika en Brazilie, de smaak is fris zoetzuur. Voor gebruik is schillen is niet nodig, je snijdt de vrucht met schil en al in plakjes. De fris zoetzure smaak is niet erg uitgesproken, maar als decoratie doet de stervrucht het prima, onder meer op ijs en nagerechten.

De citroen is van alle citrusvruchten ongetwijfeld de meest veelzijdige. Het sap geeft gerechten, dranken en sauzen een frisse smaak, maakt vlees en vis malser en gaat bovendien verkleuring van bijvoorbeeld banaan, appel en witlof tegen. De vrucht wordt geimporteerd uit onder andere Spanje en Italie en is het hele jaar volop verkrijgbaar. Bewaar citroenen op een koele plaats of op de fruitschaal. Naast bovengenoemde toepassingen is een drupje citroensap op vis en schnitzels onmisbaar.

De cranberry komt oorspronkelijk uit Noord-Amerika, maar op Terschelling groeien ze ook. Naar verluidt sinds 1840, toen daar een vat cranberry?s aanspoelde. Het verschil: de cranberry?s uit Terschelling worden veenbessen genoemd. Kook cranberry?s met een beetje water, suiker en sinaasappelsap. Een overheerlijke compote voor bij wild, kip en kalkoen of een vulling voor flensjes is het resultaat.

Druiven, witte en rode, vallen in twee groepen uiteen: de, oneetbare, wijndruiven en de tafeldruiven. Deze laatste zijn meestal afkomstig uit Chili, Griekenland of Italie, vanwaar ze het hele jaar door massaal aangevoerd worden. Bewaar druiven in de koelkast, maar laat ze op kamertemperatuur komen voordat je ze opeet.
Witte druiven zijn lekker om mee te koken met de zuurkool, rode en witte doen het altijd goed in vruchtensalades, op een blokje (geiten)kaas en natuurlijk gedroogd, als krenten en rozijnen.

Opvallend mooi, helderrood van kleur zijn frambozen. Dit typische zomerfruit komt uit eigen land en wordt verder aangevoerd uit onder andere Duitsland en Frankrijk. Frambozen bestaan, net als bramen, uit zogenaamde deelvruchtjes. Uitgespreid op een bord kun je ze 1-2 dagen in de koelkast bewaren.
Was frambozen voor gebruik en verwijder daarna pas de kroontjes. De bijzondere, delicate smaak van frambozen komt goed tot zijn recht in een bavarois, maar je kunt er ook een heerlijke saus van maken voor bij het ijs. Door hun mooie vorm en kleur kun je er prachtig mee decoreren.

Grapefruits heb je in geel, roze en rood. De 1e grapefruitwet is simpel: hoe roder de grapefruit hoe zoeter. De gele kunnen behoorlijk bitter-zuur zijn, rode neigen qua smaak naar sinaasappel.
Grapefruit is lekker om aan het ontbijt leeg te lepelen, maar ook als voorafje is een grapefruit een smakelijke en frisse appetizer, zeker als je er een scheutje sherry over uitschenkt. Je kunt het sap en de partjes ook eventjes in de jus van bijvoorbeeld een biefstukje meebakken. Dat ziet er niet alleen mooi uit, het is ook een heel lekkere combinatie. Bewaar grapefruits op een koele plaats of op de fruitschaal.

Kersen heb je in twee hoofdsoorten: zoete en zure. De zure, zoals de morel, worden verwerkt in dranken, zoete kersen zijn vanaf het voorjaar tot in de zomer volop verkrijgbaar en zoals bekend heel lekker om zo te eten. Zo lekker dat je er gauw teveel van eet.
Voor gebruik hoef je ze alleen even te wassen, verwijder dan pas de steeltjes om te voorkomen dat ze te veel water opnemen. Kersen worden gebruikt voor jam, als vulling voor vlaai en kersenbonbons en als basis voor kirsch, een pittige kersenlikeur.

De kiwi is een oorspronkelijk uit China afkomstig soort bes en wordt in subtropische gebieden geteeld. De vrucht is genoemd naar de kiwivogel, die qua lichaamsvorm op de kiwivrucht lijkt.
Naast de groene zijn er ook gele kiwi?s verkrijgbaar, qua smaak is er weinig verschil. Als je zuivelproducten vermengt met verse kiwi, worden ze vrij snel waterig. Met kiwi?s uit blik of geblancheerde kiwi heb je dit niet. Onrijpe kiwi?s kun je een tot twee weken bewaren, rijpe blijven in de koelkast een paar dagen goed.
Kiwi is lekker als ?het groene ei?, om leeg te lepelen bij het ontbijt. Ook in fruitsalade, als borrelhapje aan spiesjes met stukjes kip of kaas doen kiwi?s het goed. Je kunt stukjes kiwi ook kort meebakken of ?warmen in (vlees)saus.

De litchi is altijd een bijzondere traktatie. De oorsprong van deze vrucht ligt in China, tegenwoordig wordt de litchi echter in veel tropische gebieden gekweekt. Een litchi is niet alleen heel lekker, het is ook een gemakkelijke vrucht want de brosse roze schil rond het witte zoete vruchtvlees is gemakkelijk met de vingers te verwijderen. Het sappige, witte vruchtvlees is karakteristiek zoet van smaak en heeft een kruidig aroma. Bewaar litchi?s niet te lang want ze verliezen dat bijzondere aroma nogal snel.
Omdat litchi?s zo?n bijzondere en delicate smaak hebben, zijn ze puur, als nagerecht, altijd een succes, vooral bij warm weer.

De mandarijnen is familie van de citrusvrucht. Deze vrucht is in de winter en herfst een smakelijk, zoet en gezond tussendoortje waar kinderen dol op zijn. Het is niet alleen vanwege de smaak dat Sinterklaas deze appeltjes van oranje meeneemt uit Spanje, ook omdat de meeste mandarijnen makkelijk te pellen zijn, zijn bij de kinderen populair. In het voorjaar wordt de kwaliteit van deze uit Spanje en Marokko afkomstige mandarijnen wat minder. Dat merk je vooral aan de witte binnenschil die dikker en taaier wordt, terwijl de oranje buitenschil een beetje verschrompeld lijkt. Net als stukjes kiwi of grapefruit, kun je de partjes mandarijn even voor het opdienen meebakken, bijvoorbeeld met kip of varkensvlees Ze doen het ook altijd goed als garnering.

Een rijpe mango is een traktatie. Ruikt de mango lekker en geeft hij bij lichte vingerdruk mee, dan weet je dat het vruchtvlees sappig en zoet van smaak is. Die smaak zit ergens tussen abrikoos en perzik in. Vooral in de lente en de zomer is de aanvoer uit Mexico, Amerika, Brazilie en Mali van goede kwaliteit. Oorspronkelijk komt de vrucht uit India. Boedha schijnt, slapend onder de mangoboom, zijn wijsheid te hebben opgedaan.
Mango?s bederven snel bij lage temperaturen. Bewaar hem dus niet langer dan een dag in de koelkast. Bij kamertemperatuur rijpen ze goed na.
Je kunt veel doen met mango?s: als voorgerecht met rauwe ham serveren, of met kiprollade. Je kunt ze ook prima combineren met garnalen, toevoegen aan een vruchtensalade verwerken en, uiteraard, verwerken tot chutney.

De twee bekendste soorten meloen in Nederland zijn de suiker- en de watermeloen, maar er bestaan er veel meer. Ze zijn namelijk eenvoudig te kruisen, in veel tropische en subtropische streken, waar ze verbouwd worden, zijn tientallen meloenvarieteiten te koop. Onze suiker- en watermeloen komen meestal uit Nederlandse kassen.
Meloen, al dan niet met wat port overgoten, is lekker als voorgerecht met rauwe ham, in een salades met kip, krab of garnalen. De uitgeholde meloenhelften zijn heel decoratief om een fruitsalade in te serveren. Heel leuk zijn ook de decoratieve meloenbolletjes die je met een speciaal schepje maakt. Op warme dagen kan een goed gekoelde watermeloen een godsgeschenk zijn.

De nectarine is een variant van de perzik. Niet verkregen middels kunstmatige kruising, zoals vaak gedacht wordt, maar geheel spontaan ontstaan. Een belangrijk aanvoerland is Italie, vooral in de zomer is de aanvoer groot.
De schil van de nectarine is glad en de vrucht is veel minder kwetsbaar dan de perzik. Bewaar nectarines op een koele plaats en eet ze gewoon als een appel.

De passievrucht dankt zijn naam aan de prachtige bloem die, ook in Nederland, aan de klimplantvarieteit van deze plantenfamilie groeit. De kroon- en kelkbladeren deden Spaanse missionarissen om een of andere reden aan de passie (het lijden) van Jezus denken.
Voor de passievrucht moet je naar Zuid-Amerika of Afrika, vanwaar ze, rijp en wel, naar onze streken geexporteerd worden. Als je de vrucht doormidden snijdt, tref je in de harde schil zacht, geel vruchtvlees aan dat, samen met de eetbare pitjes een frisse zoete smaak heeft.
Je kunt ze enkele dagen in de koelkast bewaren, eenmaal rimpelig, moet je de vrucht wel op korte termijn eten. Eetadvies: gewoon lekker leeglepelen, met pitjes en al.

Voor een keer appels met peren vergelijken: van beide zijn er twee hoofdsoorten: de hand- en stoofvariant. Beide soorten komen uit Nederland, maar worden ook aangevoerd uit onder andere Frankrijk. Stoofperen moeten voor gebruik eerst worden gekookt, anders zijn ze niet lekker. Onrijpe handperen worden op kamertemperatuur rijp.
Bekendste toepassing in de keuken zijn natuurlijk die heerlijke, gestoofde peertjes, die het zo goed doen bij wild. Verder zijn handperen lekker als je ze pocheert in witte wijn of vult met kaascreme. Ook lekker als toetje, met chocolade, slagroom en ijs.

Zo?n zoete, sappige perzik, rijp en vol van smaak, is een genot. Helaas is de vrucht nogal kwetsbaar, zodat ze bij de groenteboer vaak nog hard zijn. Dit komt doordat ze, voor het transport uit o.a. Italie, onrijp geplukt moeten worden. Gelukkig worden ze op de fruitschaal in de woonkamer rijp, al zijn ze dan natuurlijk niet even lekker als wanneer ze rijp van de boom komen. Bewaar perziken niet in de koelkast, dat gaat ten koste van hun smaak.
Perziken kun je in gedroogde vorm kopen en daarna laten wellen met water, thee of wijn voor een heerlijke compote. Ook met kip en varkensvlees gaat perzik goed samen. Met ijs, slagroom en chocolade kun je er een lekker toetje van maken. Een bekend perzik-ijs-toetje is natuurlijk peche Melba.

Pruimen zijn er in allerlei kleuren en vormen; ze komen uit eigen land, maar worden ook aangevoerd uit Frankrijk. Zijn de vruchten nog niet zacht, laat ze dan narijpen bij kamertemperatuur zodat ze die lekkere, stevig-zoete smaak ontwikkelen. Naast verse pruimen heb je ook gedroogde. Die zijn, nadat je ze hebt laten wellen, een bekende basis voor compote. Je kunt gewelde pruimen ook het laatste kwartiertje mee laten sudderen met bijvoorbeeld wild. Als nagerecht zijn ze natuurlijk ook lekker, ze worden ook wel, als hartig hapje, gevuld met bijvoorbeeld kaascreme.

Vrij nieuw bij de groenteman is het zogeheten de sharonfruit, afkomstig uit het gelijknamige rivierdal in Israel. Het zoete, oranje vruchtvlees bevat geen pitten. Je kunt de sharon hard en zacht eten, zoals een appel, of de gehalveerde vrucht uitlepelen.
Sharonfruit is lekker in salades, de puree die je ervan kunt maken leent zich prima om in allerhande nagerechten te verwerken. Ook met kipgerechten vormt de sharonvrucht een lekkere combinatie.

Sinaasappelen worden, in tegenstelling tot wat je vaak hoort, nooit oranje bijgekleurd. Het zijn de lage temperaturen gedurende de nacht, die de groene schil van de Europese sinaasappels oranje kleuren. Vandaar dat sinaasappelen uit de tropen niet fel oranje zijn, maar geel tot groen. Sinaasappels worden het hele jaar door uit alle windstreken aangevoerd, er zijn altijd wel een paar lekkere varianten op de markt.
De geraspte schil van een sinaasappel wordt vaak als smaakmaker gebruikt voor sauzen, bij crepes suzette en in wortelsalade zijn sinaasappelpartjes erg lekker.

Reacties (3)

Bekijk alle reacties Ophalen reacties ... Bekijk minder reacties
Leuk artikel? Deel het
Laatste vragen
Laatst beantwoorde vragen
Meest bekeken
Top