Artikel

Verslag van een Romeins banket

bloemstraat heeft dit artikel op 29 april 2000 toegevoegd. Dit artikel is 2.180 keer bekeken, 2 x bewaard

Print artikel

Vrijdagavond 29 april genoten 13 Groningse studenten en oud-studenten Mediaevistiek en Klassieke Talen en Culturen van een authentiek Romeins banket. Alle recepten waren afkomstig uit Apicius de re coquinaria uit de eerste eeuw na Christus.

Apicius was een steenrijke fijnproever die zijn kapitaal grotendeels besteedde aan culinaire experimenten. Hij kookte veelvuldig en uitbundig voor zichzelf en zijn vrienden en toen bleek dat zijn kapitaal door deze uitspattingen tot een minimum was geslonken, benam hij zichzelf met gif het leven. De recepten zijn voor een deel door zichzelf opgeschreven, maar voor een deel ook mondeling overgeleverd en door latere generaties vastgelegd. Pas aan het einde van de vierde eeuw is het kookboek in zijn huidige vorm ontstaan. De tekst van het kookboek is aan ons overgeleverd door vele handschriften uit Middeleeuwse kloosterbibliotheken. Omstreeks 1500 werd het bovendien voor het eerst gedrukt in Venetie. Het kent dus een grote populariteit door de Middleeuwen heen, zelfs tot aan het heden toe. Tekenend hiervoor zijn niet alleen de tientallen tekstedities van De Re Coquinaria, maar ook de vele internetpagina′s met vertalingen en recepten en natuurlijk de zgn. re-enactment groepen, die het Romeinse leven in alle aspecten, waaronder de eetgewoonten, nabootsen.De Romeinse keuken verschilt niet alleen van de Middeleeuwse door het aanbod aan ingredienten, maar ook doordat een duidelijker onderscheid wordt gemaakt tussen voor-, hoofd- en nagerechten. Ook de Middeleeuwen kende verschillende gangen, maar men serveerde tijdens een gang zowel lichte en hartige als zware en zoete schotels. Een Romeins diner bestond allereerst uit een eerste gang (gustatio of promulsis) met kleine eetlustopwekkende hapjes. Daarna volgde de prima mensa, bestaande uit vlees, groenten en bijgerechten. De maaltijd werd afgesloten met deeggerechten, fruit en zoete hapjes (secunda mensa). Dit komt aardig overeen met de indeling van de twintigste eeuwse maaltijd.Voorgerechten
Melcas (gemarineerde kaasjes)
In ovis hapalis (gekruide eieren)
Ofellas aprogeneo (varkensvlees gemarineerd in verse kruiden)
Boletos fungos ( frisse gemarineerde champignons)

Tussengerecht
Carduos (artisjokken met dipsausjes)

Hoofdgerechten
Minutal marinum (visschotel met verse kruiden)
Aliter haedinam sive agninam excaldatam (stoofschotel van geitenvlees met koriander)
Aliter pisum coques (erwtjessalade)
Apothermum sic facies (spelt met noten)
Aliter lenticulam (linzensalade met koriander)

Nagerechten
Dulcia domestica (gevulde dadels)
Gustum de praecoquiis (abrikozen uit de oven)
Tyropatinam (honingpudding)De voorgerechten werden geserveerd op schalen, zodat iedereen naar behoeven van alle hapjes kon proeven. Voor de gemarineerde kaasjes gebruikte ik verse geitenkaasjes, gekocht van een geitenboer op de markt in Groningen. Ook het geitenvlees kwam hier vandaan. Bij de voorgerechten serveerde ik olijven, Toscaans brood en kwarteleitjes met asperges. Ondanks dat er vooraf wat getwijfeld werd over het eten van geitenvlees, was iedereen er vrij snel over eens dat het heerlijk smaakte! Uiteraard ontbraken (voor de liefhebbers) ook de verse oesters niet. Naast het eten konden de gasten genieten van een zelfgemaakte witte kruidenwijn, conditum paradoxum genoemd. Ook was er mede (een honingdrank die veel door Romeinen werd gedronken) gekocht bij de imker en uiteraard gewone rode wijn en sap.Tijdens het banket werd door een van de studenten voorgelezen uit Petronius Satryricon. Vooral het relaas over de decadente feestmaaltijd van Trimalchio en zijn gasten sprak tot de verbeelding. Helaas moesten wij wegens het gebrek aan slaven zelf afwassen en het opruimen en konden we niet zoals Trimalchio zelf in een warm bad gaan liggen om het eten te laten zakken. Gelukkig maken vele handen licht werk, en waarschijnlijk is opruimen nog wel beter voor de spijsvertering.Mocht u zin hebben om ook een dergelijk banket te organiseren? Laat u dan niet weerhouden door de op het eerste gezicht gecompliceerde recepten. In de praktijk blijkt ook de minder geoefende kok er mee uit de voeten te kunnen. Een goede voorbereiding is wel noodzakelijk. Lees van te voren de recepten alvast goed door en maak boodschappenlijstjes. Kijk minstens een week van te voren waar en hoe u aan de ingredienten kunt komen, desnoods kunt u ze dan alvast bestellen. In elk geval komt u de dag zelf dan niet voor verrassingen te staan. Gelukkig beschikt Groningen over een fantastische markt, zodat wij nagenoeg alles hebben kunnen vinden. Om u op weg te helpen heb een groot aantal recepten op mijn homepage opgenomen. Ook het geld hoeft u er niet van te weerhouden. Alle deelnemers hebben F25,- betaald en daarvan hebben we met elkaar bijzonder copieus gegeten en gedronken. Het was zelfs mogelijk om voor het grootste deel biologisch vlees en groenten te gebruiken.