Rijst met vulling verpakt in bamboebladeren.
02/12/11
Mijn buurman en goede vriend Gerrit ze Chinese vrouwtje Qin, is weer voor 3 maanden in Nederland. Bij hun eerste bezoek aan mij deze jaar liet ik Qin een aantal Chinese ingrediënten zien die ik nog wou gebruiken in recepten met o.a. gedroogde bamboeblaren. En zij vroeg mij direct of ik voor haar “Tumboli” gaan koken. Ik lachte er wat om en zei; “Nee wij gaan Tumboli koken, jij moet mij leren hoe het gaat. “ Dus we hebben toen afgesproken dat we samen een keer Tumboli gaan maken en afgelopen week was het zover. Het is een enorme klus en in totaal waren we wel aan en af 3 dagen ermee bezig, maar dit was echt het moeite waard. De resultaat was verbluffend. Ik zal in deze artikel aan de hand van foto’s en beschrijving uitliggen hoe het in zijn werk ging.
Wat is Tumboli?
Ik ken Tumboli onder de naam zongzi (粽子) en ik weet dat Chinese dit bij hun jaarlijkse Drakenbootfestival en gedurende de Chinese Nieuwjaar eten. Dit schijnt dus in de volksmond Tumboli (fonetisch uitgesproken) te heten. Tumboli word gemaakt van één of ander vulling die dan omhuld word met kleefrijst en erna word dit verpakt in bamboeblaren en gaar gekookt. Dit klink vrij eenvoudig te maken, maar er komt echt heel veel bij te kijken.
Dag 1
Wij hebben afgesproken dat Gerrit en Qin zo een beetje laat in de middag langs zou komen om dingen voor te bereiden voor de volgende dag. Ik had al kleefrijst, maar Qin zei direct dat dit het verkeerde rijst was. Dit was voor longtong rijst en was gebroken. Tja, en zonder het goede rijst kan ook niet Tumboli gemaakt worden, dus gingen we naar de Vietnamese toko en ik kon ook even mijn voorraad vis en garnalen etc. weer aanvullen voor mijn voorraadkast.
Voorbereiding:
Ingrediënten
800 g speklap in lengte van 10 cm stukjes gesneden en erna in lengte gehalveerd
VOOR VLEES MARINADE:
zout
peper
ve-tsin (een heel klein beetje, kan ook weggelaten worden)
lichte Chinese sojasaus
droge sherry
Chinese vijfkruidenpoeder
verse gember fijn
beetje suiker
Bereidingswijze
Meng vlees door marinade en laat een paar uur marineren (overnacht is beter)
INGREDIËNTEN VOOR REST VAN TUMBOLI:
400 g groene of gele mungbonen
2 kg kleefrijst (niet longtong)
bamboeblaren, zoveel nodig
Bereidingswijze
1. Week mungbonen in hete water voor 2 uur en lek ze erna uit.
2. Week kleefrijst in hete water voor 2 uur, spoel rijst af en lek uit.
3. Kook bamboebladeren in ruim water voor 20 minuten, was de bladeren erna in schone water af en lek uit.
Dag 2
Qin kwam hier om 1/4 over elf aan en ging niet eens zitten. We moesten direct aan de slag. Gerrit werd een mes in de hand gedrukt, hij moest gember snijden. En ik kreeg op mijn kop omdat het vlees niet in de marinade staan. We hadden de vorig avond 400 g speklap in marinade gedaan, maar bij de toko besloot Qin om niet 1 kg rijst te gebruiken, maar 2 kilo, dus ik moest dan de volgend ochtend nog vlees ophalen en in marinade doen en ik zou ook de goede bindtouw ophalen om de pakjes mee vast te binden.. Maar ik had het al zo druk, want tussendoor moest er ook nog gewerkt worden en ik dus op het laatste moment nog naar de supermarkt en zat net uit te puffen toen ze hier aankwamen. Nog geen tijd gehad om zelfs een bak koffie te drinken. Goed zij wist toen wel raad met het vlees. Die hadden we met marinade aangemaakt en erna iets aangebakken om dit iets gaarder te krijgen voor als het in de pakjes gaan. En gelijk heeft zij als het vlees overnacht in marinade staan, “gaar” dit eigenlijk ook al voor een deel. (word zachter” met korter kooktijd)
Van de bovenste uitgelekte bamboeblaren waren een beetje droog geworden, dus die hebben we weer even nat gemaakt.
Bereidingswijze
1. Breng mungbonen op smaak met zout.
2. Breng rijst op smaak met zout en pindaolie.
3. Nu word er 2-3 (afhangende van de grote) bamboebladeren naast elkaar in jou handpalm gelegd. De bladeren word met punt en steelkant om en om gelegd, dan vormen ze een beter rechthoek. En de nerven van de bladeren word naar boven gelegd om later de binnenkant van pakje te vormen.

4. In midden van bladeren word een rechthoekje kleefrijst gelegd.

5. Daarop komt wat mungbonen.

6. Dan word een stukje vlees in lengte op mungbonen gelegd. Als vlees iets korter is, word er 2 stukjes gebruikt.
7. En daarop word weer mungbonen gelegd.

8. Erna word het geheel afgesloten met kleefrijst eroverheen.

9. Nu word de bamboebladeren heel stijf om de rijstvulling dicht gesloten, zodat rijst helemaal omsloten zijn.
10. Dan word de kant dichts bij jouzelf dicht gevouwen en de bladeren naar onder dicht om de vulling gevouwen zodat er een trechter vormt. Vouw erna de andere kant op hetzelfde manier dicht Nu vormt er een pakje van rijst met overige ingrediënten.

11. Nu word de pakjes opgebonden met touw. Laat aan het begin een stukje van 10 cm touw over voor jij de touw heel strak om de pakjes draaien. Begin aan een uiteinde van een pakje en draai touw tot andere eind zo stevig jij kan om pakje en dan weer met een paar slagen terug tot aan begin. Maak nu een strakke knoop met andere stukje touw en knipt de punten eraf. Qin maakte dan een strikje i.p.v. een knoop. Dan kan je het touwtje zo lostrekken zonder om te knippen. Maar zonder haar vaardigheid erin maakte Gerrit en mezelf een knoopje. In China word deze Tumboli’s dus in het openbaar verkoop en dan is dit handig als jij geen schaar of mes bijdehand heeft


Zo werd er dan 47 pakjes Tumboli gemaakt. Naar 4 pakjes gemaakt te hebben was het voor Gerrit en mijzelf koffietijd en Qin vond het goed. Toen wij weer aan de slag wou zei Qin dat wij niet hoefde. Ha ha, gelijk had zij, want onze miezerige pakjes waren niet te vergelijken met die van haar. Qin maakt ook eigenlijk nooit deze Tumboli, want zij zegt dat dit eigenlijk de taak is van ouder vrouwen en haar moeder maakt het eigenlijk altijd. Gerrit zei toen aan haar; “ zó, maar jij word ook al een dagje ouder.” (47) Lachen dus. Ik zei aan Gerrit van ik denk waarom zei dit toch zo goed kunt maken komt omdat dit eigenlijk in alle Chinese ze collectieve geheugen zitten en dat jij hun in het midden van de nacht zou kunnen wakker maken en ze kunnen het. (het zit in de genen)
12. Erna zijn de Tumboli in een grote soeppan gedaan, vuur aan en met een beker warme water van de kraan bij gedaan net zolang tot de Tumboli er onder stond. Slim van Qin, want met hete water kook het sneller en als jij eerst water in de pan zou koken en erna de Tumboli erin doen, heb je of teveel of te weinig water. Tja en toen kwam de verrassing. Het moest 6 uur op een zachte putje koken. Qin zei dat ze dit in China een hele dag laten koken, maar zij wist niet hoe lang dit op mijn fornuis zouden duren. Het moest dus tot 8 uur s ’avonds koken en dan moest ik kijken of dit goed was. Na nog een bak koffie hebben wij toen besloten dat we daarop niet konden wachten en ik moest toch nog boven in mijn atelier werken en na een na de koffie zijn ze zo weer naar huis vertrokken en zouden de volgend dag weer komen, want ik wou dat ze ook van deze Tumboli meenemen, het was van ons tezamen vond ik. Ik moest de Tumboli gewoon laten afkoelen in kookvocht van haar en natuurlijk had ik ook geproefd of dit al goed was en het wel gaar en zacht was.
Dag 3
1. Ik had de pakjes uit pan gehaald en afgespoeld en in 2 vergieten laten uitlekken. Er zat een slijm laagje om de pakjes en dit komt doordat er proteïnen vrij komen tijdens het koken. Toe Gerrit en Qin hier aankomen ging Qin het nog een keer wassen, want ik heb het niet grondig genoeg gedaan.
2. Wij moesten natuurlijk het uitproberen voor lunch en Qin ging het 15 min. stomen in de rijst stomen. Gerrit en mezelf vond het heerlijk, maar Qin zei dat er iets meer zout bij kon. Wel dat lacht gelukkig niet aan mij, want tijdens het marineren van vlees wou ik nog iets meer zout bij het vlees doen en toen stopte zij mij, want dit was dan genoeg. Ook zei zij dat het eigenlijk nog een uur langer moest (7 uur dus) Maar goed het vlees was boter zacht en Gerrit en mezelf vond dit gaar genoeg, maar we gaven haar gelijk, want als iemand het moeten weten is zij het. Dus volgend keer doen ik het een uurtje langer.
Dit was grappig hoe zij dan de Tumboli’s met de stokjes in partjes knijpen.
Ik heb nog steeds soort van gedroogde ezelsoren champignons in mijn voorraadkast die ik welles gebruikt, maar ik wil heel graag zien/weten hoe zij dit gebruikt. Dus binnenkort komen we weer bij elkaar en dan zal zij mij laten zien. Dit kan blijkbaar goed met kip en varkensvlees klaar gemaakt worden. Ik denk ook in soepen.
Wil je reageren ? Meld je dan gratis aan en profiteer van vele voordelen of log in.
Wat een hoop werk! :-) Je maakt me heel nieuwsgierig naar de smaak, dat wel, maar ik zie het mezelf nog niet nadoen. Bedankt voor je artikel, het is een leuk verhaal. Groet, FJ
Hoi Deon, Wat een geweldig leuk artikel. Je kunt aan Qin ziet dat ze geniet van het eten klaarmaken en koken. Geweldig verhaal! Het moet weer een hele leuke ervaring zijn geweest. Je zou een boek kunnen maken van al je kook-experimenten met Qin. Zal best goed verkopen. Ik vind het echt super!!!!!! Groetjes, Petra
Hai Deon, Wat een verhaal, wel leuk hoor zo`n buurvrouw hou haar maar in eren, zo kom je veel van haar keuken geheimen te weten, en ze wil het ook nog graag maken.Het is te bewerkelijk om het over te nemen, maar wel leuk om het te lezen. Ik kijk uit naar het volgende kook experiment haha
Groetjes Greetje
.
Hoi Deon. Wat een leuk verhaal (en nog lekker ook) Goed dat je zulke buren hebt. Altijd leuk om in elkaars keuken te kijken. Ik wilde zelf ook een gerecht maken met bamboebladeren, maar ik vond ze hier wel heel duur. Ik heb er toen vanaf gezien. Ik kan alleen maar zeggen koester je buren en verder nog een fijn weekend.
Hallo Deon, Wat een enig verhaal/workshop. Het lijkt wel of Qin de baas is in jouw keuken (cq huis want blijkbaar was je salontafel ook tot kookwerkblad verheven). Geen koffie, maar meteen aan het werk; pakketjes vouwen van jullie afgekeurd, dus dat doet ze zelf wel. Terwijl je het resultaat samen met Gerrit lekker vindt, toch haar maar gelijk geven dat het een uur langer moet enz.enz. Maar wat een leuke ervaringen weer met Qin. Ik heb je artikel bewaard, niet omdat ik denk dit ooit te maken, maar gewoon omdat het leuk is en heel duidelijk iets van een andere cultuur laat zien. Ik heb nog wel een vraagje, geven bamboebladeren ook nog smaak af of zijn ze alleen verpakkingsmateriaal? Bedankt voor weer een heerlijk verhaal en bedank Qin en Gerrit ook maar. Groetjes en fijn weekend verder, Jos