Artikel

Kookboek recensie Wat eet je op een begrafenis

jokeboon heeft dit artikel op 24 maart 2011 toegevoegd. Dit artikel is 1.610 keer bekeken, 1 x bewaard

Print artikel

Wat eet je op een begrafenis
Culinaire troost
Jeanette Diepenbroek
€19,50 Uitgever Meinema

Door: Smulweb Kookboek recensent Joke Boon

Eten hoort bij begraven, zo begint dit uitermate leuke boek over het niet te vermijden lot dat ons allen wacht: de dood en de daaropvolgende crematie of begrafenis. Hola!, hoor ik u nu denken, dit is toch Smulweb..? Ik lees toch een kookboek recensie…?
Ja! Wat eet je op een begrafenis is zowel een kookboek als een bijzonder verslag van rouwen en begraven door de eeuwen én culturen heen. De sprankelende manier waarop het boek geschreven is stemt niet tot somberte; maar prikkelt tot verder lezen. De schrijfster is historica en beschrijft hoe verschillende begrafenis- en afscheidsrituelen tot stand zijn gekomen.

Eten en begraven
Door de tijd en culturen heen speelt eten bij begraven een hoofdrol. Daar wordt de volgende verklaring voor gegeven: de gasten komen van heinde en ver en op een gegeven moment moet er gegeten worden. Daarnaast is verdriet een hol gevoel in je maag dat lijkt op honger. Er wordt echter wel het onderscheid gemaakt met de shocktoestand waarin iemand kan verkeren die in diepe rouw is om de geliefde of allernaaste, die heeft geen eetlust daar moet voor gezorgd worden.

Droefbier en troostbollen
Wie wel eens op een begrafenis is geweest, kent vast het sober aandoende kopje koffie met plakje cake na afloop. Toch is het nog niet eens zo heel lang geleden dat wij in Nederland een uitbundige rouwcultuur kenden. Op begrafenissen werd het feestelijke element niet vermeden; men sprak letterlijk van een begrafenisfeest. Het woord bier was vroeger synoniem voor feest en droefbier betekent dus begrafenisfeest. In sommige delen van Vlaanderen spreekt men nog steeds van begrafenisfeest en op dat punt aangekomen krijgen we het eerste recept voorgeschoteld: smakelijke Stoofkarbonaden in bier.

Plakje cake
Hierna volgt eerherstel voor het plakje cake, de traditie hiervan voert terug tot de Middeleeuwen, waar speciaal voor een begrafenis een zoete koek of troostbol werd gebakken. Voedzame bollen; die symbool stonden voor het leven. Het oppeppende kopje koffie wordt vanaf de zeventiende eeuw tijdens begrafenissen geschonken.

Het boek voert de lezer langs rituelen van nu, waarbij een lans wordt gebroken voor oesters en champagne: troostend en symbool voor het leven. Hoe begrafenissen in verschillende culturen worden beleefd wordt mede duidelijk door de verschillende smakelijke, multiculturele, troostende én eenvoudig te maken recepten.

Conclusie
Een onbedoeld neveneffect van dit boek is dat het kan helpen het moeilijk bespreekbare bespreekbaar te maken. Wat wil jij dat er wordt gegeten op jouw begrafenis? De enige zekerheid die we écht hebben is dat we op een dag dood gaan. Allemaal. Maar dat idee is zo ondraaglijk dat de meeste van ons daar liever niet aan denken. We sluiten al dan niet een verzekering af om de kosten van een uitvaart te regelen, we zetten al dan niet wat wensen op papier en de nabestaanden regelen dan de uitvaart. Na afloop is er gelegenheid tot condoleren met een kop koffie (bakkie troost) en een plak cake na.

Maar het kán en gaat in sommige culturen heel anders. Daarvan getuigt het prachtig uitgevoerde boek van Jeanette Diepenbroek. Geen boek om somber van te worden, je krijgt er eigenlijk wel trek van.

Joke Boon