Artikel

Vegetarisme: voor sommigen een levenswijze, voor anderen slechts een dieet en voor velen een onbegrijpelijke keuze.
Maar wat ligt ten grondslag aan deze stroming? Zij bestaat al erg lang... Onderstaand artikel is voor overtuigden een interessante geschiedenis, voor carnivoren wellicht een verheldering...

Vegetarisme is oud, heel oud...

Vanaf rond 800 vC vinden we betrouwbare bronnen van vegetarisme;

• In India wordt er in één van de oudste overgeleverde Upanishads (Hinoeïstisch geschriften, Veda) een gezichtspunt naar voren gebracht dat geweld jegens dieren verbiedt. Ook de Buddhistische traditie verbiedt het eten van dieren. De motivatie verschilt nogal van die van vegetariërs van nu: het idee van reïncarnatie (na de dood wordt de ziel op basis van de deugdzaamheid van het menselijke leven gereïncarneerd, eventueel in een ander type organisme: een mier zou dus je oma kunnen zijn) is de voornaamste drijfveer. De filosofische fundering varieert dus: het betreft hier nog steeds respect voor (potentieel) menselijk leven, niet per definitie dierlijk welzijn, zoals in de moderne westerse samenlevingen. Maar het gebod heeft zich in de eeuwen na de 8e voor Christus stevig ingebed in geloof en cultuur: in India wordt er nog steeds door 30 tot veertig procent van de bevolking vegetarisch gegeten, en dit heeft vele heerlijke gerechten geproduceerd!
  
  
  
  
• In de westerse Klassieke Oudheid ontstaan rond dezelfde periode vegetarische stromingen; Homerus noemt de Lotus-eters in de verhalen over Odysseus (altijd prachtig om te lezen!), dit volk at slechts Lotus-bladeren. Helaas waren het in feite drugsverslaafden... Pythagoras (die van de stelling van Pythagoras: A2+B2=C2) was de leider van een wijsgerige school, waarvan de kern het eten van dieren verbood. Toch was nog steeds de voornaamste motivatie het geloof in de transmigratie van de ziel. In de vijfde eeuw voor Christus beargumenteerde de denker Empedocles respect voor dieren in het algemeen. Samengevat bestond er in de Klassieke Tijd zeker vegetarisme avant la lettre, al is er controverse over de motivatie: soms was deze toch gebaseerd op een geloof in reïncarnatie, maar een enkele keer werd wel degelijk een idee verwoord van respect voor dieren in het algemeen. De Griekse en Italiaanse keukens hebben nog immer vele vegetarische gerechten!
  
  
  
  
• Met de opkomst van het Christendom verdween het vegetarisme eigenlijk compleet in de Westerse landen. Zoals Augustinus (wijsgeer en zogenaamde `kerkvader`) zei: `de mens heeft geen verplichtingen jegens dieren`.
  
  
• In de Renaissance laait de discussie weer op: sommigen, zoals Leonardo da Vinci en Pierre Gassendi tonen een ethisch gegrond respect voor dieren. René Descartes daarentegen vergelijkt dieren met machines, die slechts REageren (mocht je hierin geïnteresseerd zijn, mail me, ik weet hier vrij veel van).
  
  
• In 1847 krijgt het vegetarisme als westerse stroming zijn echte basis: in Engeland wordt in Ramsgate `the Vegetarian Society` opgericht, in 1908 `the International Vegetarian Union`.

De afgelopen decennia neemt het aantal vegetariërs gestaag toe, al is nog steeds het 70 procent van het totale aantal woonachtig in India. Toch telt ons kleine landje inmiddels vrij veel personen die vegetarisch eten: bijna 5 procent van de bevolking! En het aantal neemt nog steeds toe... In westerse gemeenschappen kiezen de meeste mensen voor een vegetarisch regime uit ethische overwegingen: zij besluiten uit respect voor het dier of uit afkeur van de wijze waarop dieren worden behandeld om geen vlees te eten. Ook heeft het groeiende Obesitas-probleem geleid voor een toenemend aantal personen dat uit gewichtsgerelateerde overwegingen tot een vegetarisch dieet overstapt.

En dit is voor de vegetariër geen slechte zaak: in de meeste eetgelegenheden in de westerse werelddelen staan er inmiddels 1 of 2 vegetarische opties op de kaart, en zelfs de haute cuisine is zich zo langzamerhand aan het aanpassen aan de veranderende vraag! Vegetarische gerechten worden niet door iedereen meer beschouwd als eenzijdig, ongezond en smakeloos, en dit is maar goed ook: de keuken gebruikt juíst veelal een gevarieerder aanbod van groenten, kruiden en koolhydraten. En de eiwitten worden ook uit een gedifferentieerd bouquet gehaald: peulvruchten, noten en eieren kunnen op ontelbaar manieren gebruikt worden...

Onderschat de vegetarische keuken niet: zij is eeuwenoud, maar ontwikkelt zich met de dag!

• Print artikel
• Stuur door
• Pin It