Artikel

Knoflook de aromatische smaakmaker

songbird939 heeft dit artikel op 12 september 2004 toegevoegd. Dit artikel is 4.402 keer bekeken, 4 x bewaard

Print artikel

De knoflook heeft een niet meer weg te denken plaats in onze keuken veroverd en behoort tegenwoordig tot de vaste ingredienten in de Hollandse keuken. Ook zelf kweken in eigen moes- of kruidentuin kan heel goed.

De familie
Knoflook behoort even als de ui en de narcis tot de liliacae familie. Het is een bolgewas dat bestaat uit een aantal bijbollen of teentjes die zijn omgeven door witte, roze of violette vliezen.

De oorsprong
Wilde knoflook is een vaste plant die van oorsprong voorkomt in Midden-Azie. Via kruistochten kwam het gewas mee naar Zuid-Europa en vandaaruit begon de tocht naar de noordelijker landen.
Knoflook werd in de oudheid als een heilige plant beschouwd die symbool stond voor kracht. De Egyptische pyramiden werden gebouwd op een slavendieet van knoflook en brood.
In het klassieke Griekenland aten atleten grote hoeveelheden verse knoflook om beter te kunnen presteren en zelfs vechthanen kregen knoflook te eten om ze scherp te houden.
In Europa werd het kruid in eerste instantie als armeluiseten bestempeld, dat alles te maken had met de geur. Tot men doorkreeg hoe gezond knoflook was.

Geneeskrachtig
Het consumeren van knoflook verlaagt het cholesterol en de bloeddruk enigszins en de kans op hart en vaatziekten vermindert. De meeste van de geneeskrachtige eigenschappen, en ook de bijzondere smaak en geur, dankt de knoflook aan de zwavel bevattende vluchtige olie. Het werkzame bestanddeel hiervan, allicine, heeft een sterk antiseptische werking. Door het koken gaat echter deze heilzame werking verloren dus wie profijt wil hebben van de knoflook als natuurgeneesmiddel kan deze beter rauw verwerken.
Nu wordt de hoge ouderdom en vitaliteit van de mensen in het Middelandse-Zeegebied zelfs toegeschreven aan het eten van veel knoflook en olijfolie.

Knoflook is er in verschillende soorten en maten. Er is verschil in de grootte van de bollen maar ook in tenen en in kleur van het vlies. Ook verschilt de smaak.
Zo is er de olifants of zoete knoflook, zo groot als een grapefruit met vijf enorme, gelige tenen waarvan de smaak veel milder is dan van de gewone knoflook. In Italie wordt deze hoofdzakelijk gebruikt voor de soep.

De smaak en de geur van de knoflook hangt af van het ras en de plaats waar en omstandigheden waaronder de knoflook groeit. De knoflook die bij ons in de winkel wordt verkocht komt vooral uit landen met een warm, droog klimaat zoals China, Roemenie, Spanje en Italie. Maar ook in koude streken wil de knoflook best groeien, zoals bij ons in de Hollandse tuin.

Planten en oogsten
Knoflook wordt alleen vegetatief vermeerderd, dat wil zeggen dat het gewas geen zaad maakt dat gezaaid kan worden maar dat er kleine teentjes worden gezet zoals bij narcissen.
Knoflook kan geplant worden in het voorjaar en in de herfst. In warmere streken, zoals rond het Middenlandse-Zeegebied gaan de teentjes vaak in het late najaar de grond in maar in ons koude klimaat heeft het vroege voorjaar de voorkeur. Februari is een ideale plantmaand omdat de bolletjes zich graag ontwikkelen bij temperaturen tussen de 5 en 10 graden.
Gebruik als pootmateriaal de buitenste tenen van grote knoflookbollen. Het beste is om tenen te gebruiken die, net als plantuitjes, in zakjes bij de zaadhandel te koop zijn.
De aarde moet los zijn en niet te rijk bemest. Zavel- en zandgronden zijn ideaal.
Kies voor een knoflookbed een plekje in de volle zon en druk de teentjes met een onderlinge afstand van 10 cm. zo ver de grond in dat de puntjes nog net te zien zijn. Plant je meerdere rijen houd dan een afstand aan van 20 cm. tussen de rijen.
Strooi begin mei een beetje kalk en houd het bedje onkruidvrij. Zit het weer niet mee dan blijft de bol klein en vormt soms helemaal geen tenen. Maar zit de zomer wel mee dan is een beste oogst met flinke knoflookbollen te verwachten.
Verkleurt in de zomer het loof van groen naar geel en gaat het hangen dan is het tijd om te oogsten. Trek de knoflook uit de grond en laat ze op het land drogen. Vlecht ze in strengen en laat nadrogen in een goed geventileerde ruimte.

Verwerkingsmogelijkheden
Knoflook, met z′n heerlijke geur en pittige aroma, versterkt de smaak van de gerechten waarin het wordt gebruikt en het kruid wordt dan ook op talloze manieren verwerkt.
Gekookt, gekonfijt, of gepoft. Rauw in salades, kruidenboter of op een broodje met olijfolie. In diverse sauzen zoals de beroemde pesto en aiolie
of meegekookt in soepen en stoofschotels. En natuurlijk met tenen tegelijk om lamsbouten en ander groot vlees of vis mee te kruiden. (zie recepten)

Weetjes:

* Knoflook kweken in een pot gaat ook heel goed. Zorg echter wel voor een goede afwatering.

* Gesneden knoflook geurt en smaakt minder sterk dan geperste. Als de groene kern wordt verwijderd is de geur en smaak ook minder scherp en als hele ongesneden tenen worden meegekookt in een soep of stoofpot geeft het een vleugje aroma af zonder te domineren.

* Laat een flinke bol knoflook uitlopen op een hyacinten- of bierglas met water. Knip de groene sprieten af om soep, sla of omelet een looksmaakje te geven.

* Kauw na een knoflookrijke maaltijd op peterselie, mint of kummel om de adem te zuiveren en geurtjes weg te nemen.

* Leg knoflook niet in de buurt van levensmiddelen om te voorkomen dat de geur wordt overgedragen.

* Plant een par teentjes knoflook tussen de rozenstruiken om ze luisvrij te houden.

Klik op onderstaande links voor knoflookrecepten

Knoflook pickles

Knoflook champignons

Knoflooksoep

Geroosterde asperges met knoflook

Knoflookkip

Bron: Seasons